Always laugh when you can, it is cheap medicine.

Home » Kennis » Farmacotherapie » Benzodiazepines

Benzodiazepines

Benzodiazepines worden vaak voorgeschreven, vooral in de psychiatrie. Ze hebben een dempende werking doordat ze de werking van de neurotransmitter gamma-aminoboterzuur (GABA) versterken via de GABAa-receptor, hierdoor wordt de influx van chloride-ionen verlegd, wat leidt tot neuronale hyperpolarisatie. Benzodiazepinen onderling verschillen in farmacokinetiek, met name de halfwaardetijd. Diazepam heeft een t1/2 van 40-100 uur (waardoor deze niet geschikt is bij slaapproblemen), oxazepam heeft een t1/2 van 4-15 uur en temazepam een t1/2 van 7-11 uur. Bij ouderen kan uitscheiding en omzetting langzamer verlopen dan bij jongeren door de relatief grotere vetmassa en daardoor grotere verdelingsvolume. Dit kan resulteren in een ‘hang over’-effect. 

Figuur 1: werkingsmechanisme van benzodiazepines.

Bron: Image Bank | Lundbeck Institute Campus [Internet]. Institute.progress.im. 2022 [cited 12 January 2022]. Available from: https://institute.progress.im/en/image-bank


Benzodiazepinen hebben een angst remmende en slaap bevorderende werking. Ze worden dus voorgeschreven bij slaapproblemen en angststoornissen. Ook worden ze gebruikt voor de behandeling van onthoudingsverschijnselen bij bijvoorbeeld alcohol. Verder worden ze nog gebruikt bij het couperen van een koortsconvulsie en epileptisch consult. Er wordt in zo’n geval gekozen voor clonazepam, diazepam of midazolam. Diazepam kan tevens rectaal worden toegediend. 

De belangrijkste bijwerkingen zijn spierhypotonie als gevolg van spierzwakte (valneiging, vooral bij ouderen), amnesie en afname alertheid. Verder is er bij langdurig gebruik tolerantie van het effect en afhankelijkheid. Er kunnen dan symptomen van angst en slaapproblemen optreden. Daarnaast kan er bij COPD-patiënten ademdepressie uitgelokt worden. Ook kan er agitatie en onrust optreden

Er kan verslaving optreden bij het gebruik van benzodiazepines. Tolerantie is te voorkomen door benzodiazepinen kort voor te schrijven (<2 weken), samen met goede instructies. De toxische effecten zijn over het algemeen gering. Bij overdosering of combinatie andere centraal dempende stoffen kan ademdepressie optreden. Dit kan gecoupeerd worden met flumazenil (benzodiazepine-receptorantagonist). De t1/2 van flumazenil is 1 uur en dus veel korter dan de meeste benzodiazepinen.

 

Bronnenlijst

  1. 2021. Reader Farmacotherapie. [ebook] Nijmegen: NVKFB. Available at: <https://nvkfb.nl/wp-content/uploads/2022/01/FTE-Reader-november-2021_track23122021.pdf> [Accessed 11 January 2022].