Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Urologie » Niercelcarcinoom

Niercelcarcinoom

Een niercelcarcinoom gaat uit van cellen in de proximale tubulus van de nieren. Het omvat ongeveer 80% van alle nierkankers. Er bestaan drie subtypes niercelcarcinomen; heldercellig niercelcarcinoom (70-80%), papillair niercelcarcinoom (10-15%) en chromofoob niercelcarcinoom (3-5%).

Epidemiologie
In het jaar 2019 kregen in Nederland ruim 2600 personen niercelkanker, 65% hiervan was man en 35% was vrouw. De incidentie was toen 19,7 per 100.000 mannen en 10,4 per 100.000 vrouwen. Niercelkanker komt het meest voor bij patiënten van 45 jaar en ouder, met een piek tussen de 60 en 75 jaar. 15% van hemodialysepatiënten ontwikkelt een neircelcarcinoom.

Pathogenese
De oorzaak van niercelkanker is onbekend. Voor zover bekend zijn nierziekten en chronische nierschade geen risicofactoren voor het ontstaan van nierkanker. Wel komen ze regelmatig samen voor. Wat wel bekende risicofactoren zijn;

  • Roken
  • Overgewicht i.c.m. antihypertensiva
  • Leeftijd 60-80jaar
  • Mannelijk geslacht
  • Positieve familieanamnese

Van alle mensen met niercelkanker heeft naar schatting 2-8% de ziekte gekregen door erfelijke aanleg; syndroom van Von Hippel-Lindau, syndroom van Birt-Hogg-Dubé, Hereditaire Leiomyomatosis en niercelcarcinoom (HLRCC).

 

Anamnese
Ongeveer 50% wordt incidenteel gevonden. Een tumor in de nier geeft in het begin bijna nooit klachten, in een later stadium wanneer de tumor groter wordt zijn de meest voorkomende klachten.

  • Hematurie
  • Pijn bij het plassen
  • Pijn of druk in de zij/rug
  • Abdominale massa

Verder zijn veel voorkomende klachten;

  • Koorts
  • Verlies van eetlust 
  • Gewichtsverlies 
  • Gevoel van lusteloosheid
  • Lang moe zijn zonder duidelijke reden
  • Nachtelijk zweten
  • Zware testikels

 

Lichamelijk onderzoek 
Tijdens het lichamelijk onderzoek kan in de buik gevoeld worden naar palpabele weerstanden. Meestal is echter vanaf de buitenkant weinig tot niets te voelen. De nieren liggen relatief diep en palpatie is hierom vrij lastig, dit kan wel pijnlijk zijn. Daarnaast is er vaak een verhoogde bloeddruk als gevolg van ontregelde nier-eiwitten, zoals verhoogde renine secretie.

 

Aanvullend onderzoek 
Een aantal onderzoeken kunnen uitwijzen of het niercelkanker is:

  • Echografie 
  • Bloed -en urineonderzoek
    • Hb –
    • Ca +
    • Albumine +
    • ASAT en ALAT +
    • Alkalische fosfatase +
    • LDH +
    • Erythrocyturie 

Soms zijn naast bloed- en urineonderzoek en echografie nog aanvullende onderzoeken nodig om nierkanker vast te stellen. Vaak als onduidelijk is of nierkanker de oorspronkelijke tumor is of een uitzaaiing. Soms ook om eventuele erfelijke syndromen vast te stellen.

  • X/CT-thorax
  • MRI
  • CT
  • Biopsie 
  • DNA onderzoek

 

Behandeling
Nefrectomie of partiële nefrectomie bij kleine tumoren. Cryotherapie of radiotherapie is mogelijk bij patiënten die geen operatie willen of er niet fit genoeg voor zijn. Bij metastasen is er de mogelijkheid voor palliatieve chirurgie en/of radiotherapie, immuuntherapie met angiogeneseremmers

 

Prognose 
De 5jaarsoverleving is 70-80% bij beperkte ziekte, 30-40% bij uitgebreide ziekte.De heldercellige carcinomen hebben een slechtere prognose dan de papillaire en chromofobe carcinomen.

 

Bronnenlijst

  1. Symptomen bij nierkanker. Kanker [internet]. Available from: https://www.kanker.nl/kankersoorten/nierkanker/wat-is/symptomen-bij-nierkanker [accessed 8 april 2021]
  2. Nierkanker. Nieren [internet]. Available from: https://www.nieren.nl/bibliotheek/57-nierkanker/1179-oorzaak-van-nierkanker [accessed 8 april 2021]
  3. Niercelcarcinoom landelijke richtlijn versie: 2.0. Oncoline.nl. [internet]. Available from: https://www.oncoline.nl/files/richtlijn_pdf/774/Niercelcarcinoom2.0.pdf 
  4. Overlevingscijfers nierkanker. Kanker [internet]. Available from:  https://www.kanker.nl/kankersoorten/nierkanker/wat-is/overlevingscijfers-nierkanker [accessed 11 april 2021]
  5. Brian I Rini, Steven C Campbell, Bernard Escudier. Renal cell carcinoma. The Lancet. 2009 Mar; 373(9669)