Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Orthopedie » Mediale collaterale band

Mediale collaterale band

Epidemiologie, etiologie, pathogenese en fysiologie
Trauma van het mediale collaterale ligament (MCL) óf tibiale collaterale ligament (TCL) is het meest voorkomende trauma van de knie (figuur 1) wat vaak gepaard gaat met schade aan de voorste kruisband (VKB) en/of mediale meniscus. 
Het MCL/TCL ontspringt aan de binnenkant van het mediale femurcondyl en insereert aan de mediale zijde van de tibia. Dit ligament voorkomt in combinatie met enkele andere structuren het naar binnenklappen (valgiseren) van de knie. 
Het typische traumamechainsme is een klap aan de buitenzijde van de knie (met voetbal bijvoorbeeld) óf het draaien van de skipunten naar buiten en voorovervallen.

Figuur 1: anatomie knie.

Bron: Verhaar, J. and van Mourik, J., n.d. Leerboek orthopedie. Bohn Stafleu van Loghum.

Anamnese
Allereerst moet het traumamechanisme, indien aanwezig, worden uitgevraagd. Verder dient de anamnese gericht te zijn op de ervaren instabiliteit (en invloed op sport en alledaags leven), bewegingsbeperking en pijn. 
De patiënt zal vaak een “knak” hebben gevoeld aan de mediale zijde van het been. Of de patiënt nog door kon sporten na het trauma, is afhankelijk van de ernst van de schade en of er andere structuren beschadigd zijn.

Differentiaal diagnose

  • Bandletsel
    • Collateraal banden
    • Kruisbanden
  • Distorsie
  • Contusie
  • Fracturen

 

Lichamelijk onderzoek
Er dient altijd een volledig knieonderzoek plaats te vinden bij traumatisch knieletsel. De knie dient te worden beoordeeld op vochtophoping, haematomen en drukpijn. Valgus stress moet worden uitgevoerd bij 30 graden flexie en vergeleken worden met de contralaterale knie. Toegenomen laxiteit in volledige flexie suggereert trauma aan kruisbanden en of het posteromediale kapsel. Indien de knie stabiel oogt bij valgusstress (tabel 1) in extensie, lijkt het een graad 1-2 trauma te zijn. Indien er toegenomen laxiteit is bij valgusstress in extensie, imponeert het als een graad drie. In dit geval moeten ook de Lachman-test en voorste schuiflade test worden uitgevoerd.

Gradatie Ernst Karakteristieken
Graad 1, 1-4mm Mild Enkele vezels aangedaan, ligament over het algemeen nog intact.
Graad 2 5-9 mm Matig Gedeeltelijke scheur in het ligament met toegenomen laxiteit bij 30 graden valgusstress. 
Graad 3 >9mm Ernstig Volledige scheur van het ligament met grote laxiteit bij valgusstress in volledige extensie. 

Tabel 1: valgusstress gradatie.

 

Aanvullend onderzoek
Röntgenonderzoek is meestal niet afwijkend, maar dient gedaan te worden om eventuele fracturen op te sporen. Bij niet volgroeide patiënten moet worden gedacht aan schade van de groeischijven. MRI-onderzoek is de gouden standaard om trauma aan het MCL en de omliggende structuren te beoordelen. 

 

Behandeling
Conservatief
Non-chirurgische behandeling is geïndiceerd bij graad 1 en 2 traumata óf graad 3 trauma met intacte stabiliteit in volledige extensie zónder bijkomend letsel.  Dan wordt er behandeld met krukken, koeling, compressie, elevatie van het been en pijnstilling. Bij graad 2 of hoger is een rigide brace geïndiceerd. Verder dient met fysiotherapie de musculatuur versterkt te worden (quariceps, adductoren van het bovenbeen). In een verder stadium van revalidatie kan een soepelere brace worden overwogen die meer beweging mogelijk maakt.

Chirurgisch
Chirurgisch ingrijpen is geïndiceerd bij graad 3 trauma, persisterende instabiliteit ondanks conservatieve behandeling, gecombineerd letsel (VKB, AKB) en/of wanneer het MCL klem komt te zitten in andere structuren. Deze operatie kan arthroscopisch uitgevoerd worden, waarbij eventuele fracturen moeten worden hersteld. Complicaties van de operatie zijn verlis van mobiliteit of schade aan de nervus saphenus.

 

Prognose
De tijd van herstel van fysieke inspanning is gerelateerd aan de ernst van het trauma. Graad 1 kan na 5-7 dagen weer beginnen met sporten. Voor graad 2 is dat 2 tot 4 weken en voor graad drie 4-8 weken (mits er geen operatie heeft plaatsgevonden). De sporter dient stapsgewijs het sporten weer te hervatten (hardlopen, behendigheidstraining, sport specifieke oefeningen). Hij of zij dient pijnvrij te zijn alvorens hij of zij overgaat naar de volgende stap.  

 

Bronnenlijst 

  1. Verhaar, J. and van Mourik, J., n.d. Leerboek orthopedie. Bohn Stafleu van Loghum.

  2. Boyer MI. AAOS Comprehensive Orthopaedic Review 2. 2nd ed. Rosemont, IL: American Academy of Orthopedic Surgeons; 2014,

  3. Paulsen F, Waschke J. Sobotta, Atlas of Human Anatomy, General Anatomy of The Musculoskeletal System. 15th ed. Munich: Elsevier GmbH; 2011