Always laugh when you can, it is cheap medicine.

Home » Coschappen » Orthopedie » Klompvoet

Klompvoet

Klompvoeten, ook wel congenitale talipes equinovarus, is een misvorming van de voeten bij pasgeborene. Het is het meest voorkomende misvorming dat gezien is bij de pasgeborene.

Epidemiologie
Klompvoeten komen voor bij 1 op de 600-700 pasgeborenen. De misvorming komt tweemaal zo vaak voor bij jongens als bij meisjes en is in ongeveer de helft van de gevallen dubbelzijdig.

Pathofysiologie
Bij ongeveer 80% van de patiënten is de oorzaak van de klompvoet onbekend. In ongeveer 20% van de gevallen gaat de afwijking gepaard met andere aandoeningen, meestal van neurologische aard, zoals een sluitingsdefect van de neurale buis (spina bifida) of artrogrypose. Bij de idiopathische vorm bestaat een duidelijke familiaire tendens. Het herhalingsrisico is ongeveer 10%. Bij een klein aantal kinderen met een klompvoet is de afwijking niet structureel, maar bestaat er een houdingsafwijking. De afwijkende voetvorm kan passief volledig worden gecorrigeerd. Deze houdingsafwijking is geen klompvoet in de strikte zin van het woord. In de meeste gevallen is er sprake van een min of meer stugge misvorming en zonder adequate behandeling zal die blijven bestaan. Een klompvoet moet dan ook specialistisch worden beoordeeld en behandeld.

Figuur 1: bilateraal klompvoeten.

Bron: Verhaar, J. and van Mourik, J., Leerboek orthopedie. Bohn Stafleu van Loghum.

Anamnese en verder onderzoek

Dit is vaak verder niet geïndiceerd, omdat het klinische beeld duidelijk is en bij 20 weken zwangerschap op de echo al gezien kan worden. Om de ernst te beoordelen kan gebruik worden gemaakt van het classificatiesysteem volgens Diméglio, als het classificatiesysteem volgens Pirani. Zelden wordt er verder diagnostiek of een röntgenfoto gemaakt, eigenlijk alleen bij twijfel over de voetcorrectie of bij een recidief. Het is wel belangrijk om onderliggende oorzaken, zoals neurologische, vasculaire of weke delen afwijkingen uit te zoeken en uit te sluiten.

 

Behandeling

Een klompvoet wordt behandeld volgens de Ponseti-behandeling met plaster of Paris gips waarna een voetabductiebrace wordt aangemeten; hierbij is een chirurgische ingreep niet noodzakelijk. Behandeling is het meest effectief wanneer dit voor de leeftijd van 9 maanden gestart wordt. Er wordt vaak gestart in de eerste week met behandelen.

Bij de Ponseti-behandeling wordt binnen 5 tot 6 weken het voetje in een redelijk stand gebracht middels 4 tot 5 verschillende gipswissels (figuur 2). Vervolgens, wanneer de voet in redelijke stand is, wordt de achillespees doorgesneden. Hierna volgt weer een periode van 3 weken in gips waarbij de achillespees goed teruggroeit. Hierna wordt de brace nog 4 maanden gedragen (figuur 2).

Figuur 2: gips aanmeting en brace.

Bron: Medisch Spectrum Twente. 2022. Klompvoet behandeling - Medisch Spectrum Twente. [online] Available at: <https://www.mst.nl/p/behandelingen/klompvoet-behandeling/>


Prognose

Een klompvoet geneest niet, maar is in ruim 90% goed te corrigeren. Ongeveer 6% ervaart problemen na behandeling, dit is vooral het geval bij patiënten met stijve spieren.

 

Bronnenlijst

  1. Kinderorthopedie. 2021. Klompvoeten - Máxima MC. [online] Available at: <https://www.mmc.nl/kinderorthopedie/aandoeningen-en-behandelingen/klompvoeten/> [Accessed 31 March 2021].
  2. Verhaar, J. and van Mourik, J., n.d. Leerboek orthopedie. Bohn Stafleu van Loghum.
  3. Luqmani, R., Robb, J., Porter, D. and Joseph, B., 2013. Textbook of orthopaedics, trauma and rheumatology. Edinburgh: Mosby/Elsevier.
  4. Medisch Spectrum Twente. 2022. Klompvoet behandeling - Medisch Spectrum Twente. [online] Available at: <https://www.mst.nl/p/behandelingen/klompvoet-behandeling/>