Cyste/ganglion

Een cyste is een afgesloten ruimte dat gevuld is met secernerende cellen gevormd product. Een ganglion (figuur 1) is een heldere mucineachtige vloeistof gevulde cyste nabij een gewricht of peesschede in de pols. 60% is dorsaal gelokaliseerd tussen het os lunatum en os scaphoideum en 20% volair tussen de m. flexor carpi radialis en m. abductor pollicis longus. 
Een ganglia ontstaan meestal bij vrouwen tussen de 20 en 40 jaar. Daarbij is het hebben van osteoartritis in de DIP-gewrichten ook een risico voor het ontstaan van ganglia (wel op deze plek dan). Trauma aan het gewricht of peesschede lijkt ook te correleren met het ontstaan van een ganglion op deze plek.

Figuur 1: een ganglion.

Bron: Menselijk Lichaam. 2021. Ganglion | Algemeen | Menselijk Lichaam. [online] Available at: <https://www.menselijklichaam.nl/algemeen/ganglion/> [Accessed 31 March 2021].

 

Epidemiologie
De prevalentie is ongeveer 5 per 1000 patiënten, waarbij de incidentie ongeveer 4 per 1000 patiënten per jaar is. Gemiddeld ontstaat het 2 keer zo vaak bij vrouwen, dan bij mannen.

Pathofysiologie
De oorzaak van het ontstaan van een ganglion is onbekend. Het groeit uit een gewricht op peesschede en lijkt te ontstaan wanneer weefsel rondom het gewricht of pees uitstulpt. Het ganglion is gevuld met een viskeus glijmiddel dat ook in het gewricht of peesschede wordt gezien. 

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek
Er is een langzaam groeiende, duidelijk gelokaliseerde zwelling, los van de huid, met geringe pijnklachten. De cyste voelt zacht rubberachtig en licht fluctuerend aan en is rond. Men moet bedacht zijn op een bot- of wekedelentumor. 

 

Aanvullend onderzoek
Meestal is inspectie voldoende om de diagnose ganglion te stellen. Om andere oorzaken uit te sluiten zoals artritis of een tumor kan een echografie, MRI en röntgenfoto gemaakt worden. 

 

Behandeling
In veel gevallen is geruststelling voldoende. De meeste ganglia verdwijnen vanzelf na 1 of 2 jaar. Eventueel kan het ganglion geaspireerd worden en kunnen corticosteroïden worden geïnjecteerd, maar alsnog treedt in 50% van de gevallen een recidief op. Chirurgische excisie is mogelijk, maar de kans op een recidief is tussen de 10 en 20%. 


Bronnenlijst

  1. Verhaar, J. and van Mourik, J., n.d. Leerboek orthopedie. Bohn Stafleu van Loghum.

  2. Isala.nl. 2021. Ganglion (goedaardige cyste). [online] Available at: <https://www.isala.nl/patientenfolders/5200-ganglion/> [Accessed 31 March 2021].

  3. Mekkes, J., 2021. Efflorescenties - cyste (Differentiele Diagnose). [online] Huidziekten.nl. Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/efflorescenties-dd-cyste.htm> [Accessed 31 March 2021].