Always laugh when you can, it is cheap medicine.

Home » Coschappen » Orthopedie » Achillespees tendinopathie

Achillespees tendinopathie

Een tendinopathie is een lokale belasting-afhankelijke pijn van een pees. De exacte pathofysiologie is tot op heden onbekend. Het ontstaan is waarschijnlijk multifactorieel, met overbelasting als centrale factor. Er is een onderverdeling op basis van de locatie van de klachten (figuur 1). Insertie tendinopathie beslaat de eerste 2cm van de achillespees aanhechting op de calcaneus. Midportion tendinopathie is gelokaliseerd tussen 2 en 7 cm proximaal van de aanhechting.

Incidentie is 2-3 per 1000 patiënten (volwassenen). Het komt voor bij 4-9% van hardlopers (rondom een evenement). Lifetimerisico bij top-hardopers is zelfs 52%. Het is niet alleen een sportblessure; een derde van de patiënten is inactief. 


Figuur 1: achillespees tendinopathie kan worden geclassificeerd op basis van locatie van de klachten.

Bron: Vereniging voor Sportgeneeskunde. Presentatie ‘Richtlijn Achilles tendinopathie 2020’. [Internet]. 2020 [cited 2020 Dec 10]. Available from: https://richtlijnendatabase.nl
/richtlijn/achilles_tendinopathie/startpagina_-_achilles_tendinopathie.html


Anamnese

De volgende zaken moeten ten minste aan bod komen. 

  • ALECOBO en de hulpvraag:
    • Pijn in rust of bij beweging, één of tweezijdig, zwelling, gewrichtsklachten
  • Nachtpijn en ochtendstijfheid
  • Uitval, tintelingen, gevoelsstoornis en balans
  • Belasting en beperking (werk en sport)
  • Medicijngebruik
    • Fluoroquinolonen geven een verhoogd risico. 
    • Corticosteroïden hebben een degeneratief effect op pezen

Differentiaal diagnose

  • Ossaal
    • Stressfractuur calcaneus
    • Bottumor
  • Arthrogeen
    • Posterieure impingement enkel
    • Kraakbeendefect
  • Musculotendineus
    • Compartimentsyndroom
    • M. Plantaris
      • Ruptuur/tendinopatie
    • Fascia plantaris
      • Ruptuur/fasciopathie
    • Voet- en teenflexoren 
      • tendinopathie
  • Neurogeen
    • Zenuwcompressie (bijvoorbeeld tarsale tunnelsyndroom)
  • Inflammatoir

 

Lichamelijk onderzoek

  • Inspectie 
    • kijk naar looppatroon, standsafwijkingen (varus/valgus), zwellingen, roodheid
  • Bewegingsonderzoek
    • beoordeel de mobiliteit van de enkel (links-rechts veschil)
  • Palpatie
    • Palpeer de achillespees, calcaneus en omliggende structuren. Beoordeel de drukpijnlijkheid en vraag of de patiënt deze pijn herkent. Palpeer en beoordeel de zwelling (indien aanwezig).

 

Aanvullend onderzoek

Is niet nodig indien aan alle vier diagnostische criteria wordt voldaan. Als je twijfelt aan de diagnose, er onverwachte verslechtering optreedt, of als je een operatie overweegt, kun je beeldvorming aanvragen.

  • Echo (achillespees)
    Beeldvorming van 1e keus. Voor diagnostische zekerheid van achillespees tendinopathie, of bij verdenking peesruptuur. 
  • Röntgenfoto’s (X-calcaneus)
    Bij verdenking fractuur en laagdrempelig bij kinderen in verband met bottumoren. Kan ook worden gedaan bij insertie tendinopathie ter uitsluiting van ossale aandoeningen. 
  • MRI (enkel)
    Bij verdenking bandletsel dat mogelijk geopereerd moet worden.

 

Behandeling

Initiële behandeling staat uit belastingadvies en krachtoefeningen. 

  • Belastingadvies
    • Tijdelijk stoppen met belasting die de pijn uitlokt
    • Vervangen door belasting die geen pijn uitlokt
    • Vervolgens geleidelijk opbouwen 
    • Monitoring a.d.v. een pijnschaal
  • Krachtoefeningen
    • Opbouwende krachtoefeningen van de kuitspieren
      • Minimaal 12 weken

Indien na 12 weken geen verbetering optreedt, kan in overleg met de patiënt andere therapieën worden overwogen. De bewijskracht is echter laag en de onzekerheid van de behandeleffecten groot. 

  • Shockwave therapie (ESWT)
  • Zooltjes, nachtspalk en frictie massage
  • Injecties (anesthetica, zoals lidocaïne. Let wel: tijdelijk effect) maar ook: dry-needling, prolotherapie en platelet-rich-plasma
  • Wees terughoudend met corticosteroïden injecties en NSAIDS in verband met de schadelijke effecten. 

Overweeg alleen een operatieve behandeling als er na minimaal 6 maanden conservatieve behandeling geen verbetering is, maar wederom: er is weinig bewijskracht voor een operatieve aanpak. 

 

Prognose

Er is weinig onderzoek gedaan naar de prognose bij achilles tendinopathie, dus exacte cijfers kunnen niet genoemd worden. Tweederde van de patiënten heeft na één jaar nog klachten. Indien de klacht chronisch is, heeft 60% na 5 jaar nog klachten. Het grootste gedeelte van de patiënten houdt geen klachten op de lange termijn, maar bij een kleine groep blijven de klachten >10 jaar aanwezig. De meerderheid van de sporters kan gewoon weer sporten na herstel. Factoren die invloed hebben op de prognose zijn leeftijd, geslacht, BMI, dikte van de pees op echo en hoelang de klachten al aanwezig waren bij eerste presentatie.


Bronnenlijst

  1. Vereniging voor Sportgeneeskunde. Achilles tendinopathie - FMS Richtlijn - Richtlijnendatabase [Internet]. 2020 [cited 2020 Dec 10]. Available from: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/achilles_tendinopathie/startpagina_-_achilles_tendinopathie.html
  2. Vereniging voor Sportgeneeskunde. Richtlijn Chronische achilles tendinopathie, in het bijzonder de tendinosis, bij sporters. 2007. [Internet]. 2020 [cited 2020 Dec 10]. Available from: https://www.sportgeneeskunde.com/files/Multidisciplinaire%20richtlijn%20Achillespees.pdf
  3. Vereniging voor Sportgeneeskunde. Presentatie ‘Richtlijn Achilles tendinopathie 2020’. [Internet]. 2020 [cited 2020 Dec 10]. Available from: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/achilles_tendinopathie/startpagina_-_achilles_tendinopathie.html