Uveïtis

Een uveïtis is een intra-oculaire ontsteking van de uvea (vaatvlies). De corpus ciliare en de iris kunnen ook meedoen aan het ziekteproces. Er bestaan verschillende typen uveitiden: uveïtis anterior, intermediaire uveïtis, uveïtis posterior en de panuveïtis. De meest voorkomende vorm is de uveïtis anterior. Een uveïtis kan ontstaan door een infectie, immunologische afwijking, trauma of door masquerade syndromen (aandoeningen in het oog met eenzelfde beeld als een uveïtis). De meest voorkomende infectie is de toxoplasmose infectie gevolgd door herpes/varicella zoster infectie. In de meeste gevallen is een uveïtis idiopathisch. De pathofysiologie is afhankelijk van de oorzaak.

 

Anamnese

  • Pijn, ciliaire roodheid en tranen
  • Vermindering van het gezichtsvermogen
  • Zwarte vlekjes of slierten in beeld
  • Fotofobie
  • Hypopyon (=witte neerslag)
  • Gestoorde of pijnlijke directe en indirecte pupilreacties op licht

Om onderscheid te maken naar de oorzaak van de uveïtis speelt de anamnese een centrale rol. Vraag naar:

  • Alarmsymptomen: pijn, visusverandering, lichtschuwheid, misselijkheid en braken.
  • Trauma: corpus alienum, fysiek geweld, etsing, frezen, slijpen/slaan van metaal of uv-straling.
  • Geen trauma: 
    • Duur, beloop en soort klachten (bv. jeuk en branderigheid)
    • Recent contact met mensen met een rood oog of bovenste luchtweginfectie
    • Soa-risico
    • Voorgeschiedenis (Oogoperaties, cosmeticagebruik, contactlenzen)

Differentiaal diagnose

  • Rode ogen: keratitis, conjunctivitis, episcleritis, glaucoom.
  • Cellen in de voorste oogkamer (VOK): anterior uveïtis, cornea ulcus, scleritis.
  • Floaters: posterior of intermediate uveïtis, fysiologisch bij ouderdom, ablatio retinae.

 

Lichamelijk onderzoek
Inspecteer beide ogen en let daarbij ook op de huid van het gelaat voor een eventuele herpes zoster infectie. Standaard onderdeel van het volledig oogheelkundig onderzoek is het spleetlamponderzoek en de fundoscopie van beide ogen. Wat je kan waarnemen is verkleving van de iris en de ooglens waardoor de pupil niet goed reageert op licht (figuur 1). Klompjes ontstekingscellen aan de binnenzijde van het hoornvlies (figuur 2) of op de rand van de iris (figuur 3).

Figuur 1: verklevingen van de iris en ooglens.

Figuur 2: klompjes van ontstekingscellen.

Figuur 3: detailfoto van de iris en pupil.

 

Aanvullend onderzoek

  • OCT-scan: bij patiënten met uveïtis met verdenking op macula-oedeem.
  • FAG: voor diagnostiek en het monitoren van de therapie bij betrokkenheid van het achterste segment.
  • ICG: bij vermoeden van choroidale betrokkenheid.
  • Diagnostische VOK-punctie: bij alle immuungecompromitteerde patiënten met uveïtis door onbekend oorzaak. En bij patiënten met uveïtis die niet reageren op de standaardtherapie of bij verdenking op infectieuze uveïtis.
  • Diagnostische vitrectomie: bij patiënten met uveïtis met verdenking van een maskeradesyndroom.

 

Behandeling

  • Locale corticosteroïden: oogdruppels, oogzalf, subconjunctivale injectie.
  • Mydriatica
  • Biologicals
  • Behandelen van de infectieuze oorzaak

Doorverwijzing vanuit huisarts

  • Patiënten met zeer ernstige en/of visusbedreigende uveïtis.
  • Immuungecompromitteerde patiënten met uveïtis.
  • Langdurige systemische immunosuppressieve therapie. 
  • Kinderen met uveïtis met onbekende oorzaak. 
  • Ook doorverwijzen indien adequate diagnostiek in het eigen centrum ontbreekt.

 

Prognose
Het beloop is erg wisselend en is een uveïtis vaak chronisch of recidiverend. Daarnaast is de visus vaak tijdelijk of blijvend aangetast. Patiënten moeten regelmatig gecontroleerd worden door de oogarts om het ziektebeloop te beoordelen en complicaties zo snel mogelijk te behandelen. Complicaties die kunnen optreden zijn secundair cataract, glaucoom of maculaoedeem.

 

Bronnenlijst

  1. Inwendige oog-ontsteking, uveitis, (regenboogvlies ontsteking, rode ogen, infectie) -Oogartsen.nl [Internet]. Oogartsen.nl. 2020 [cited 22 December 2020]. Available from: https://www.oogartsen.nl/oogartsen/overige_oogziekten/inwendige_oogontsteking_uveitis_infectie/

  2. Uveitis - Startpagina - Richtlijn - Richtlijnendatabase [Internet]. Richtlijnendatabase.nl. 2016 [cited 22 December 2020]. Available from: https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/uveitis/uveitis_-_startpagina.html

  3. Bolsius E, De Jongh E, Larsen-Bakker I, Rietveld R, Tellegen E, Van der Weele G et al. Rood oog en oogtrauma [Internet]. Richtlijnen.nhg.org. 2017 [cited 22 December 2020]. Available from: https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/rood-oog-en-oogtrauma

  4. Rosenbaum J. Remote Access - Leiden University Libraries [Internet]. Www-uptodate-com.ezproxy.leidenuniv.nl. 2020 [cited 22 December 2020]. Available from: https://www-uptodate-com.ezproxy.leidenuniv.nl/contents/uveitis-etiology-clinical-manifestations-and-diagnosis?search=uveitis&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1