Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Neurologie » Fibromyalgie en chronisch vermoeidheidssyndroom

Fibromyalgie en chronisch vermoeidheidssyndroom

Fibromyalgie en chronisch vermoeidheidssyndroom maken deel uit van een diffuse groep van overlappende syndromen die vergelijkbare demografische en klinische kenmerken delen bij chronische symptomen van vermoeidheid en wijdverspreide pijn en gevoeldigheid. Ze komen vaak samen voor, vooral bij gebrek aan duidelijke pathologie. In de maatschappij vindt men dergelijke disfunctionele diagnoses frustrerend. Een correcte diagnose stelt de arts in staat om gepaste begeleiding te geven en passend advies te geven met therapieën. Daarbij stelt het de patiënt in staat om hun symptomen te accepteren en ermee om te gaan

Epidemiologie en etiologie
De incidentie is moeilijk te beoordelen maar komt meer voor onder de Westerse populatie.. De p
revalentie is  ongeveer 0,5-4%, met een voorkeur voor vrouwen dan mannen (6: 1), maar dit varieert afhankelijk van de diagnostische criteria die is gebruikt. Risicofactoren zijn:

  • Vrouwelijk geslacht
  • Middelbare leeftijd
  • Laag gezinsinkomen
  • Lage opleidingsstatus
  • Gescheiden

Er zijn zogeheten 'red flags' waarop gelet moet worden, zoals:

  • Het geloof dat activiteiten doen gevaarlijk is
  • Veelvuldig ziekteverlof
  • Sociale afstand
  • Emotionele instabiliteit
  • Burn-out symptomen op werk
  • Overbezorgde familie of juist te weinig
  • Onhaalbare verwachtingen

Chronisch vermoeidheidssyndroom (myalgische encefalomyelitis)
Wordt gedefinieerd als aanhoudende invaliderende vermoeidheid die >6 duurt maanden, die de mentale en fysieke functie beïnvloeden, >50% van de tijd aanwezig is plus 4 of meer van de volgende symptomen zijn aanwezig:

  • Myalgie (~80%)
  • Polyartralgie
  • Mindere geheugen
  • Slechte slaap
  • Vermoeidheid na inspanning> 24 uur
  • Aanhoudende keelpijn
  • Gevoelige cervicale/oksel lymfeklieren.

Behandelingprincipes zijn vergelijkbaar met fibromyalgie en omvatten graduele lichaamsbeweging en cognitieve gedragstherapie (CGT). Er zijn nog geen farmacologische middelen bewezen effectief voor chronisch vermoeidheidssyndroom.

 

Anamnese

De diagnose hangt af van pijn die chronisch (> 3 maanden) en wijdverspreid is (betreft de linker- en rechterkant, boven en onder de taille, en het axiale skelet). Ernstige vermoeidheid is bijna universeel met klachten van niet-verkwikkende slaap en aanzienlijke vermoeidheid en pijn, die aanwezig is met lichte lichamelijke inspanning. Extra kenmerken zijn:

  • Ochtendstijfheid (~80-90%)
  • Paresthesieën (zonder onderliggende oorzaak)
  • Hoofdpijn (migraine en spanning)
  • Slechte concentratie
  • Neerslachtigheid
  • Slaapstoornissen (~70%).
  • Wijdverbreide en ernstige gevoelige plekken.

 

Lichamelijk onderzoek en aanvullend onderzoek

Dit is vaak allemaal geheel normaal. De diagnose is daarom vooral klinisch. Overonderzoek kan consoliderend werken; maar sluit vooral andere oorzaken van pijn en/of vermoeidheid uit (bijvoorbeeld reumatoïde artritis, vasculitis, schikdklierproblemen  of een myeloom).

 

Behandeling

Multidisciplinair aanpak met optimale resultaten door volledige betrokkenheid van de patiënt die moet worden aangemoedigd om zo actief mogelijk te blijven, en idealiter om te blijven participeren in het werken en dagelijks bezigheden. Nieuwe symptomen moeten volledig worden beoordeeld om een ​​alternatieve diagnose uit te sluiten. Patiënten moeten worden geïnformeerd dat er niet een specifieke behandeling is die gegarandeerd werkt, maar een van de volgende kan helpen:

  • Oefenprogramma's, met inbegrip van zowel aërobe als krachttraining.
  • Het tempo van de activiteit is van vitaal belang om overmatige inspanning en de daaruit voortvloeiende pijn en vermoeidheid te voorkomen.
  • Langlopende trainingsprogramma's verbeteren de functionele capaciteit.
  • Ontspanning, revalidatie en fysiotherapie kunnen ook helpen.
  • Cognitieve gedragstherapie (CGT) is bedoeld om patiënten te helpen copingstrategieën te ontwikkelen en haalbare doelen te stellen.

Medicamenteuze behandeling
Steroïden of NSAID's worden niet aanbevolen, echter kan bij overmatige pijn pijnbestrijding plaatsvinden. Een lage dosis amitriptyline (bijvoorbeeld 1dd 10-20 mg voor het slapen) is aangetoond om pijn te verlichten en slaap te verbeteren. Pregabaline (150-300 mg/12 uur) kan worden gebruikt als amitriptyline niet effectief is. Duloxetine of een SSRI kan worden gebruikt bij fibromyalgie met een comorbiditeit van angst en depressie

 

Bronnenlijst

  1. Clark M, Kumar P. Kumar & Clark clinical medicine. Edinburgh: Elsevier Saunders; 2016.