Always laugh when you can, it is cheap medicine.

Home » Coschappen » Maag, darm & lever (MDL) » Galblaaslijden

Galblaaslijden

Een cholecystitis is een ontsteking van de galblaas (figuur 1). Dit wordt in 90-95% van de gevallen veroorzaakt door een galsteen die een obstructie veroorzaakt in de aan- en afvoer van galvloeistof. In 5% van de gevallen heeft een cholecystitis een andere oorzaak.   Wanneer een patiënt op de spoedeisende hulp acute abdominale klachten heeft, zal het in 3-9% van de gevallen gaan om een cholecystitis

Galstenen, ofwel cholelithiasis, komen bij één op de tien volwassenen voor. In 20% van de gevallen veroorzaken ze klachten. Risicofactoren voor galstenen zijn te onthouden met het volgende ezelsbruggetje: de vier F’s. Daarmee worden de volgende factoren bedoeld: 

  • Female
  • Fatty
  • Forty
  • Fertile

Andere risicofactoren zijn: positieve familieanamnese, diabetes mellitus, levercirrose, gebruik van oestrogenen en parenterale voeding.

Galstenen leiden tot (mogelijk levensbedreigende) complicaties in 50% van de patiënten die klachten ervaren van de galstenen. Galstenen kunnen uit pigment (zoals bilirubine) of cholesterol bestaan. In de meerderheid van de gevallen (90-95%) gaat het om cholesterolstenen. De stenen ontwikkelen zich vaak bij stase van gal, bijvoorbeeld doordat de glasblaas zich niet volledige ledigt waardoor er een rest van gal achterblijft in de galblaas. Kortom, de vormen zijn:

  • Cholangitis: ontsteking van de galwegen
  • Cholelithiasis: stenen in de galwegen
    • Choledocholithiasis: stenen in de common bile duct (CBD)
  • Cholecystitis: ontsteking van de galblaas


Figuur 1: anatomie van de galblaas, lever, duodenum en galstenen.

Bron: Portincasa P, Wang DQ-H. Gallstones. In: Yamada’ s Textbook of Gastroenterology. Oxford, UK: John Wiley & Sons, Ltd; 2015. p. 1808–34.

 

Anamnese

Galblaaslijden uit zich door pijn in het bovenste rechterkwadrant van het abdomen als gevolg van samentrekking van de spierweefsel in de wanden: koliekpijn. Het gaat om een aanhoudende en acute pijn, soms wel uren durend, die erger wordt bij diepe ademhaling. Kenmerkend is een uitstralende pijn naar de rechter scapula. De pijn kan als het ware opgewekt worden door (vette) maaltijden, omdat de galblaas dan moet werken om het gal in de duodenum te krijgen. Ook komt galblaaslijden voor als complicatie bij patiënten die recent bariatrische chirurgie zijn ondergaan. De patiënt kan ook klachten van temperatuursverhoging/koorts hebben. Wanneer de patiënt aangeeft dat zijn of haar ontlasting is ontkleurd (wit omdat er geen galvloeistof bij zit) of urine donker is, dan moet er worden gedacht aan een blokkade van de galwegen. Hierdoor kan bilirubine de ontlasting namelijk niet bereiken, waardoor het niet bruin kleurt. Tot slot kan er sprake zijn van bewegingsdrang en sepsis.

Differentiaal diagnose

 

Lichamelijk onderzoek

Bij een acute cholecystitis is er sprake van minstens één lokale afwijking. Hierbij kan het gaan om:

  • Weerstand of pijn in de abdominale rechter bovenkwadrant
  • Een positieve ‘Murphy’s Sign’.

Verder kan er leukocytose, een verhoogd CRP of koorts gezien worden als systemische afwijkingenWanneer er sprake is van cholecystitis door een blokkade van galstenen, kan de patiënt geelzien, er is dan sprake van icterus. 

 

Aanvullend onderzoek

Aanvullend onderzoek kan worden gedaan in de vorm van een echografie (veel mensen hebben asymptomatische galstenen in de galblaas: ±90%). Wanneer een echo van het abdomen negatief is, maar er toch een verdenking is op cholelithiasis, dan kan een EUS of MCRP overwogen worden. Als er negatieve echo is, maar een verdenking is op cholecystitis, dan kan er een CT gemaakt worden of kan de echo na 12 uur worden herhaald. Verder moet een bloedbeeld worden aangevraagd en worden gekeken naar de volgende waardes:

 

Behandeling

Als er sprake is van een symptomatische galsteenlijden in de ductus hepatocholedochus (choledocholithiasis), dan bestaat het beleid uit een ECRP binnen 24 uur met steenextractie en papillotomie. Daarna moet een cholecystectomie worden ingepland, binnen 72 uur na de ECRP. Bij een symptomatische cholecystolithiasis, bestaat het beleid uit het geven van pijnstilling en het inplannen van een cholecystectomie. 

In het geval van een acute cholecystitis, wordt een cholecystectomie uitgevoerd binnen 72 uur. In sommige gevallen wordt een percutane galblaasdrain overwogen, bijvoorbeeld in het geval van erge comorbiditeit. Als het gaat om een risicovolle cholecystitis, bijvoorbeeld in het geval van een sepsis of perforatie, dan kan antibiotica overwogen worden.

Bij een cholangitis, wordt een breedspectrum antibiotica gegeven of een ECRP met steenextractie en papillotomie binnen 24 uur. Als de ECRP niet werkt of bij erge comorbiditeit, kan ook weer een percutane drain overwogen worden.

 

Prognose

Een complicatie die kan optreden bij onbehandelde galstenen, en minder mate ontstoken galblaas, is het ontsteken van de pancreas (pancreatitis), het ontwikkelen van een ileus of het ontstaan van een carcinoom

 

Bronnenlijst

  1. Maag Lever Darm Stichting. 2020. Galblaasontsteking - Maag Lever Darm Stichting. [online] Available at: <https://www.mlds.nl/ziekten/galblaasontsteking/> [Accessed 24 December 2020].
  2. Richtlijnendatabase.nl. 2020. Acute Cholecystitis Galstenen - Richtlijn - Richtlijnendatabase. [online] Available at: <https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/galsteenlijden/acute_cholecystitis_galstenen.html> [Accessed 24 December 2020].
  3. Huisarts & Wetenschap. 2020. Buikpijn En Galstenen. [online] Available at: <https://www.henw.org/artikelen/buikpijn-en-galstenen> [Accessed 24 December 2020].
  4. Maag Lever Darm Stichting. 2020. Galstenen - Maag Lever Darm Stichting. [online] Available at: <https://www.mlds.nl/ziekten/galstenen/> [Accessed 24 December 2020].
  5. Hetacuteboekje.nl. 2020. Galsteenlijden - Het Acute Boekje. [online] Available at: <https://www.hetacuteboekje.nl/hoofdstuk/mdl/galsteenlijden.html> [Accessed 24 December 2020].