Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Kindergeneeskunde » Waterpokken (Varicella-Zoster)

Waterpokken (Varicella-Zoster)

Afkomstig van de herpesvirus familie (dubbelstrengs DNA virus). Alleen bij mensen. VZV infecteert via de conjunctivae of ademhalingswegen en repliceert in de nasofarynx en bovenste luchtwegen. Waterpokken ontstaat door primaire infectie. Na herstel van waterpokken, blijft het virus latent in de dorsale ganglia. Herpes zoster (gordelroos) komt door een gereactiveerde latente infectie van VZV.

 

Vaccinatie
Incidentie minder. Transmissie is door direct contact, druppels of lucht. Zoster alleen door middel van direct contact. Meestal >15 (75% na 45 jaar). Levend vaccinatie is niet opgenomen in rijksvaccinatieprogramma. Als je waterpokken hebt gehad, ben je daar meestal de rest van je leven tegen beschermd.

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek
Heeft een incubatietijd van 14-16 dagen. Waterpokken: prodroom: koorts, malaise, anorexia 1 dag voor uitslag. Uitslag: kleine rode papels (verheven) die veranderen in ovale, rode ‘teardrop’ vesikels. De vloeistof gaat van helder naar troebel en de vesikels krijgen een korst en helen. Nieuwe verschijnen gedurende 3-4 dagen, beginnend op de romp, dan het hoofd, gezicht en soms de extremiteiten. Er kunnen 100-500 laesies zijn. Er is een erg sterke jeuk (pruritus). Er is gegeneraliseerde lymfadenopathie. De ernst van de uitslag varieert, evenals koorts, neemt vaak na 3-4 dagen af. Zoster: gelokaliseerde, constante pijn en gevoeligheid (acute neuritis) van een dermatoom (deel van de huid wat door 1 zenuw wordt geïnnerveerd), met malaise en koorts. Na een paar dagen: eruptie van papels, die snel vesikels worden, in het dermatoom. Groepen laesies ontstaan voor 1-7 dagen en krijgen dan een korst en helen weer.  Thoracale en lumbale regio’s zijn vaak betrokken (unilateraal, regionale lymfadenopathie). Vooral mensen ouder dan 60.

 

Preventie
Kinderen met waterpokken mogen niet naar school tot alle vesikels een korst hebben. Een kind met waterpokken in het ziekenhuis moet geïsoleerd worden in een kamer met negatieve druk. Het is zeer besmettelijk!

 

Aanvullend onderzoek

  • PCR: varicella-specifiek antigeen of >4x antilichaam in serum.

 

Behandeling

  • Non-aspirine antipyretica
  • Koele baden
  • Goede hygiëne
  • Ernstig gevallen: acyclovir.

Complicaties zijn secundaire infectie van huid laesies door streptokokken of stafylokokken.

 

Prognose
Primaire varicella lost meestal spontaan op. Het sterftecijfer is groter voor personen ouder dan 20 en met een slecht immuunsysteem. Zoster gaat na 2-3 weken over. Gordelroos in het gelaat kan het gezichtsvermogen aantasten en moet altijd behandeld worden.

 

Figuur 1: een kind met waterpokken.

 

Bronnenlijst

  1. Nelson, W., Behrman, R., Kliegman, R. and St. Geme, J., 2020. Nelson Textbook Of Pediatrics. Philadelphia: Elsevier.