Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Kindergeneeskunde » Laryngitis

Laryngitis

Laryngitis (figuur 3) is een zwelling en irritatie (ontsteking) van het strottenhoofd of stembanden. Meestal is dit het gevolg van een infectie of overmatig gebruik van de stembanden. Indien het gaat over een virale infectie met betrokkenheid van de trachea is er sprake van een laryngitis subglottica (pseudokroep). Dit wordt vaak veroorzaakt door virussen uit de para-influenzaegroep. Het bevindt zich vooral in het nauwste gedeelte van de luchtwegen van het kind: het subglottische gebied. De incidentie hiervan is 1,5 tot 5 gevallen per 100 kinderen per jaar en vooral voorkomend in het tweede en derde levensjaar.  
De larynx (figuur 1) is een verbinding tussen de keelholte en luchtpijp. Het biedt bescherming van de luchtpijp, doordat het bij het slikken de toegang tot de luchtpijp afsluit. De luchtpijp wordt afgesloten door de epiglottis. Ook speelt het een rol bij het maken van geluid. De anatomie verschilt tussen volwassenen en kinderen (figuur 2). Bij kinderen is de larynx nog erg krap, waardoor ze een grotere kans hebben op het krijgen van laryngitis (subglottica).

Figuur 1: anatomie van de larynx.

Bron: Winslow T. Larynx Anatomy National cancer institute; 2012 [Available from: https://visualsonline.cancer.gov/details.cfm?imageid=9257

Figuur 2: de anatomie van de larynx bij kinderen en volwassenen.

Bron:  Zeretzke-Bien CM. Airway: Pediatric Anatomy, Infants and Children 2018 [Available from: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-93830-1_1


In de larynx bevinden zich de stembanden die bij het ademen ontspannen en open zijn zodat je lucht in en uit je longen kunt krijgen. Normaal gesproken openen en sluiten de stembanden soepel en zorgen ze voor geluid. De stembanden komen naar elkaar toe als je wat wilt zeggen. De lucht moet hierdoor door een kleinere ruimte, waardoor je stembanden gaan trillen en er geluid wordt gegenereerd. Bij laryngitis raken de stembanden ontstoken of geïrriteerd (figuur 4). De zwelling veroorzaakt vervorming van geluiden; dit veroorzaakt weer de heesheid.

Figuur 3: ontstoken larynx bij laryngitis.

Bron: Health H. Patient Basics: Laryngitis 2014 [Available from: https://www.2minutemedicine.com/patient-basics-laryngitis/


Figuur 4: ontstoken stembanden bij laryngitis.

Bron: Acute laryngitis  [Available from: https://healthjade.net/acute-laryngitis/


Laryngitis kan acuut of chronisch (langer dan 3 weken) zijn. De meeste gevallen zijn acuut en worden veroorzaakt door een tijdelijke virale infectie. Bij kinderen kan het ook komen door te veel schreeuwen. 

 

Anamnese 
Een schorre stem is het belangrijkste symptoom of teken van laryngitis. Heesheid kan variëren, afhankelijk van de mate van de infectie of irritatie, van lichte heesheid tot het bijna helemaal verliezen van je stem. Het kind heeft ook moeite met ademhalen en drinkt en eet erg slecht. Dit komt vooral doordat het kind moeite heeft met slikken. 
Laryngitis betreft vooral oudere zuigelingen en jonge kleuters, die overdag alleen verschijnselen vertonen van een lichte bovenste luchtweginfectie met geringe malaise. In de avond worden deze kinderen vaak wakker met inspiratoire stridor, intrekkingen en een blafhoest. De stem is bovendien ook schor. Er kan soms ook sprake zijn van geringe koorts. Kinderen zijn bovendien ook rusteloos en huilen veel. Kenmerkend voor een laryngitis subglottica is ook dat het kind de eerste enkele dagen verkouden is, later een hese stem krijgt en vervolgens een blafhoest. 

Differentiaal diagnose

  • Epiglottitis
  • Tonsillitis of peritonsillair abces
  • Corpus alienum 
  • Angioneurotisch oedeem 
  • Stemband parese of -paralyse, laryngo- of tracheomalacia 

 

Lichamelijk onderzoek
De diagnose wordt vooral gesteld op het klinisch beeld. Bij het lichamelijk onderzoek ziet men echter wel een matig ziek kind met een inspiratoire stridor. Bij een verdenking op laryngitis subglottica kan de Westley Croup Score (figuur 5) worden gebruikt om de ernst van de obstructie vast te leggen. De mate van ernst wordt ingeschat door de scores bij elkaar op te tellen.

Figuur 5: de Westley Croup Score

Bron: Wermeskerken AMv. Laryngitis subglottica: Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde; 2012 [Available from: https://www.nvk.nl/themas/kwaliteit/richtlijnen/richtlijn?componentid=9338880&tagtitles=Infectieziekten%2Ben%2BImmunologie,Intensive%2BCare,Longziekten,Keel-Neus-Oog%2B(KNO)

 

Aanvullend onderzoek
Er is geen indicatie voor aanvullend onderzoek. Indien er getwijfeld wordt over de diagnose of ernstige/persisterende problematiek is, dient er een scopie overwogen te worden. Met een flexibele nasofaryngoscopie worden de neusholte, keelholte en de stembanden onderzocht. 

 

Behandeling 
De meeste kinderen kunnen thuis worden behandeld en kinderen met milde klachten hoeven niet behandeld te worden. Veel drinken is erg belangrijk gedurende deze periode. Binnen 2 weken verdwijnen de klachten meestal. Indien de klachten niet snel verbeteren of juist toenemen, zijn corticosteroïden geïndiceerd. Indien er sprake is van stridor en intrekkingen kan de huisarts een snelwerkend systemisch corticosteroïd per os toedienen, bijvoorbeeld dexamethason 0,15 mg/kg. Antibiotische therapie is niet nodig als het gaat om een virale infectie. Wanneer er dreigende respiratoire insufficiëntie is, moet het kind naar het ziekenhuis voor verneveling met adrenaline en/of budesonide. In sommige gevallen is het toedienen van extra zuurstof geïndiceerd.  

 

Prognose 
De prognose is goed voor kinderen met acute laryngitis en de meeste klachten verbeteren binnen 10 tot 14 dagen. Kinderen met een laryngitis subglottica worden binnen een paar dagen weer beter, maar kunnen tot ongeveer 5 jaar opnieuw dit ziektebeeld krijgen. Kinderen die ouder dan 5 jaar zijn, krijgen wijdere luchtwegen waardoor ze niet snel vernauwd raken door een ontsteking. 

 

Bronnenlijst 

  1. Laryngitis John Hopkins All Children’s Hospital;  [Available from: https://www.hopkinsallchildrens.org/Patients-Families/Health-Library/HealthDocNew/Laryngitis
  2. Acute laryngitis  [Available from: https://healthjade.net/acute-laryngitis/.
  3. Health H. Patient Basics: Laryngitis 2014 [Available from: https://www.2minutemedicine.com/patient-basics-laryngitis/
  4. Wermeskerken AMv. Laryngitis subglottica: Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde; 2012 [Available from: https://www.nvk.nl/themas/kwaliteit/richtlijnen/richtlijn?componentid=9338880&tagtitles=Infectieziekten%2Ben%2BImmunologie,Intensive%2BCare,Longziekten,Keel-Neus-Oog%2B(KNO
  5. Winslow T. Larynx Anatomy National cancer institute; 2012 [Available from: https://visualsonline.cancer.gov/details.cfm?imageid=9257
  6. H.S.A. Heymans JMTD, J.B. van Goudoever, E.E.S. Nieuwenhuis. Leerboek kindergeneeskunde 2015.
  7. Strottenhoofd: functie, anatomie, locatie en aandoeningen 2020 [Available from: https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/200793-strottenhoofd-functie-anatomie-locatie-en-aandoeningen.html
  8. Zeretzke-Bien CM. Airway: Pediatric Anatomy, Infants and Children 2018 [Available from: https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-93830-1_1 
  9. Laryngitis  [Available from: https://www.hopkinsallchildrens.org/Patients-Families/Health-Library/HealthDocNew/Laryngitis