Infantile respiratory distress syndrome (RDS)

IRDS is een longaandoening die ontstaat door een tekort aan surfactant in de onrijpe longen van een pasgeborene. Hierdoor kunnen longproblemen ontstaan. IRDS komt voornamelijk voor bij prematuur geboren neonaten. De incidentie wordt lager naarmate de zwangerschapsduur vordert. Dit is niet altijd het geval. Uit de literatuur blijkt dat sommige à terme neonaten ook een IRDS kunnen ontwikkelen (0,3-0,45%).De incidentie is 300-900:100000 levendgeborene per jaar. 
De vorming van de longen begint tussen de 18 en 20 weken in utro. De holtes worden gevormd en tot 26 weken worden de terminale bronchioli ontwikkeld. Vanaf 26 weken wordt pas het alveolaire epitheel gevormd. Hierin ontwikkelingen zich allerlei cellen waaronder type-I-cellen en type-II-cellen. Voornamelijk die type-II-cellen zijn belangrijk voor de aanmaak van surfactant. Surfactant is een complex van eiwitten en fosfolipiden. De eerste echte alveoli worden pas gevormd vanaf 32 weken. Hierdoor is er een grote oppervlakte beschikbaar om surfactant aan te maken. Je kan je dus voorstellen dat een neonaat die geboren is bij een ammenoroeduur van 25 weken, nog zeker geen volledig goed gevormde longen heeft, en al helemaal nauwelijks surfactant. 
Door de verminderde resorptie van longvocht en de onrijpheid van de longen word de opname van zuurstof bemoeilijkt. De alveoli zullen tijdens de uitademing gedeeltelijk samen vallen doordat er te weinig spanning is. Het surfactant te kort leidt tot ontstekingsverschijnselen en epitheelbeschadiging.

 

Anamnese
Een deficiëntie van pulmonair surfactant resulteert in atelectase, een verlaagde functionele residuale capaciteit, arteriële hypoxemie en respiratoire nood. Hierbij valt vooral tachypneu en dyspneu op, vooral in de eerste 4 uur na bevalling. 
Zuigelingen met een grootste risico voor RDS zijn prematuur en habben een slechte L/S ratio. De indicentie van RDS daalt naarmate het kind ouder wordt. Manifestaties van RDS zijn cyanose, tachypneu, nasale flaring, intercostale en sternale retracties en grunting. Grunting komt door het sluiten van de glottis tijdens de expiratiee, zodat longvolume behouden kan worden.

Differentiaal diagnose

  • IRDS
  • Het kan ook lijken op een wetlung als het kind bijvoorbeeld middels een sectio cesaria geboren wordt.
  • Early onset sepsis,vooral als er ook koorts/ondertemp is etc en andere klachten. Een typische GBS pneumonie kan bijvoorbeeld dezelfde sluiering op de X-thorax weergeven als een RDS beeld.

 

Lichamelijk onderzoek

  • Intrekkingen
  • Neusvleugelen
  • Expiratoir kreunen
  • Verminderd ademgeruis bij auscultatie
  • Cyanose
  • Tachypneu en apneu aanvallen.

 

Aanvullend onderzoek
Er kan bij dit ziektebeeld een X-thorax worden gemaakt. Vaak is het al wel snel duidelijk of het een IRDS is of iets anders. Je kan de X-thorax indelen per graad van 1 tot 4 (figuur 1).

Figuur 1: gradering van IRDS op een X-thorax.

 

Preventie en behandeling

  • Maternale bedrust
  • Behandeling van infecties
  • Administratie van tocolytische medicatie.

Opname, echter meestal ligt de neonaat al opgenomen. Monitoren van de vitale functies. Voor saturatie en ademhalingsfrequentie zijn belangrijk. Vaak is er meer dan alleen dit nodig er wordt er gestart met het geven van zuurstof. Vaak is gewoon alleen zuurstof niet genoeg, je moet dan ook nog wat extra druk geven. Dit doe je door middel van bijvoorbeeld een CPAP apparaat of via optiflow. Je geeft dan extra PEEP (positive-end-expiratory-pressure)­čí¬ dus extra druk. 
Er zijn ook een aantal medicamenteuze behandelingen voor IRDS. Er kan een MIST(Minimal Invasive Surfactant Therapy) of LISA (Less Invasive Surfactant Administration) procedure gedaan worden. Hierbij wordt surfactant rechtstreeks in de longen gespoten door middel van een tube. Dit kan dan voor verlichting van de klachten zorgen. 
Wat tevens een mogelijkheid is als je een moeder verdenkt van prematuur te gaan bevallen om haar 2 giften corticosteroiden toe te dienen. Dit dient dan wel minimaal 48 uur voor de bevalling gedaan te worden, dit zou de longrijping aanzienlijk helpen en de kans op RDS met ongeveer de helft verlagen.
Na de geboorte wordt RDS voorkomen door de hoeveelheden surfactant in de gaten te houden. Exogeneus surfactant kan geadministreerd worden door de endotracheale intubatie te doen, mechanische ventilatie en zuurstoftherapie. 

 

Prognose
Er gaan weinig kinderen dood aan IRDS. Wel zijn ze vatbaarder voor andere ziekten. Op het moment van de IRDS kunnen ze meer kans hebben op infectie. Erna zijn ze vatbaarder voor bijvoorbeeld BPD. En in combinatie met hypoxie, acidose en hypotensie kan hersenschade teweeg brengen. Door bijvoorbeeld een intraventriculaire bloeding. Mogelijke ontwikkelingen van de volgende pathologieën:

  • Patent ductus arteriosus
  • Pulmonaire luchtlekken
    • Kan een pneumothorax veroorzaken, die het mediastinum kan verplaatsen. 
  • Bronchopulmonaire dysplasie
    • Afhankelijk zijn van zuurstof bij 36 weken. Zuurstofconcentraties hoger dan 40% zijn giftig voor de neonatale long. Kan komen door emfyseem of in zuigelingen die minder dan 1000 gram wegen. 
  • Retinopathie 
    • Zuurstof die giftig is en een werking uitoefend op de premature zuigeling vaten. 

 

Bronnenlijst

  1. Ntvg.nl. 2021. Het Moment Van Electieve Baring En De Kans Op Ademhalingsproblemen Bij Het Kind | Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde. [online] Available at: <https://www.ntvg.nl/artikelen/het-moment-van-electieve-baring-en-de-kans-op-ademhalingsproblemen-bij-het-kind/volledig> [Accessed 2 January 2021].

  2. Nelson, W., Behrman, R., Kliegman, R. and St. Geme, J., 2020. Nelson Textbook Of Pediatrics. Philadelphia: Elsevier.

  3. Kinderradiologie-online.de. 2021. Peer Reviewed Pediatric Radiology Cases: Respiratory Distress Syndrome (Grade 1-4) Of The Premature And Newborn (IRDS). [online] Available at: <http://www.kinderradiologie-online.de/radiology/20021110223558.shtml#a1> [Accessed 2 January 2021].