GRATIS VERZENDING vanaf €75,-

Home » Coschappen » Kindergeneeskunde » 5e ziekte

5e ziekte

De 5e ziekte, ook wel bekend als erythema infectiosum, wordt veroorzaakt door het parvovirus B19: een enkelstrengs DNA. Het is de enige parvovirus dat bij de mensen ziekte kan veroorzaken. De verspreiding is middels lucht, dus middels hoesten en niezen. Het is meestal een goedaardige kinderziekte die wordt gekenmerkt door een klassiek uiterlijk met een rode wang met exanthem, alsof iemand een klap op het gezicht heeft gehad. Bij ernstigere gevallen ontstaat een aplastische crisis met hemolytische anemieën. Dit komt vanwege de hoge affiniteit en cytotoxiciteit voor voorlopers van rode bloedcellen wanneer er een hoge viral load is. Dit is wel zeldzaam en komt vaker voor bij immuno-gecompromeerde patiënten.

Figuur 1: het uiterlijk met rode wangen.

Bron: Vijfde ziekte / Erythema infectiosum - Huidarts.com [Internet]. Huidarts.com. 2021 [cited 18 October 2021]. Available from: https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/vijfde-ziekte-erythema-infectiosum/


Gedurende de lente zijn er nog wel eens epidemieën te zien. Het komt voornamelijk voor bij kinderen tussen de 5 en 15 jaar. Echter kan het voorkomen op alle leeftijden; jong en oud. Het grootste risico is voor zwangere vrouwen. Goed de handen wassen en voldoende hygiëne houden zouden de overdracht moeten verminderen, maar dit is niet aangetoond.

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek

De virus kent een incubatieperiode van 4 tot 14 dagen. Dit kan soms zelfs oplopen tot 21 dagen. Het begint vaak met een milde en aspecifieke ziektebeeld met:

  • Koorts
  • Malaise
  • Spierpijn
  • Hoofdpijn
  • Jeuk

Na ongeveer 7 tot 10 dagen ontstaat het bekendere beeld met het exantheem:

  • Koorts
  • Faryngitis
  • Conjunctivitis
  • Uitslag: exantheem op de wangen

Later kan er uitslag komen op de bovenarmen en -benen. Daarnaast komt op oudere leeftijd ook myalgie, artralgie en artritis voor met mogelijk gastro-intestinale klachten. Wanneer er sprake is van symptomen als ademhalingssymptomen, bleekheid en hoofdpijn, moet worden gedacht aan een aplastische crisis. Vooral bij patiënten met een lagere weerstand.

Differentiaal diagnose

 

Aanvullend onderzoek

Er wordt een bloedonderzoek gedaan waar het volgende te zien is:

Middels een PCR-test en elektonen microscopie kan het parvovirus worden aangetoond. Daarnaast kunnen specifieke IgM-antilichamen worden aangetoond. Een huidbiopt is niet aangeraden, maar kan milde basilaire vacuolatie, dyskeratotische cellen en een dun perivasculair infiltraat laten zien.

 

Behandeling

Patiënten moeten goed worden gehydreerd. Daarnaast kan worden gestart met anipyretica (koorts verlagen). Wanneer er sprake is van een aplastische crisis kan worden gestart met transfusie of intraveneuze immunoglobulinen.

 

Prognose

De prognose is uitstekend en dodelijke slachtoffers zijn uiterst zeldzaam bij een aplastische crisis. Echter, in utero kan dit leiden tot foetaal hartfalen, hydrops foetalis en overlijden van de foetus.

 

Bronnenlijst

  1. Nelson, W., Behrman, R., Kliegman, R. and St. Geme, J., 2020. Nelson Textbook Of Pediatrics. Philadelphia: Elsevier.
  2. Vijfde ziekte / Erythema infectiosum - Huidarts.com [Internet]. Huidarts.com. 2021 [cited 18 October 2021]. Available from: https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/vijfde-ziekte-erythema-infectiosum/
  3. Erythema Infectiosum: Practice Essentials, Background, Pathophysiology [Internet]. Emedicine.medscape.com. 2021 [cited 18 October 2021]. Available from: https://emedicine.medscape.com/article/1132078-overview