Obstructief slaapapneu syndroom (OSAS)

Bekend bij 1-2% van de populatie en vaak bij mannen van middelbare leeftijd met overgewicht en kinderen met vergrote amandelen. Apneu treedt op wanneer de luchtweg achter in de keel wordt dichtgezogen tijdens het inademen gedurende de slaap. Wanneer patiënt wakker is, wordt deze neiging overwonnen door de werking van het openen van de spieren van de bovenste luchtwegen: de genioglossus en de palatale spieren. Bij obstructief slaapapneu syndroom worden deze spieren hypotoon tijdens de slaap.
Gedeeltelijke vernauwing resulteert in snurken, maar volledige occlusie veroorzaakt apneu en kritische vernauwing veroorzaakt hypopneu. Bijdragende factoren hieraan zijn obesitas, nauwe faryngeale opening en COPD.
Corrigeerbare factoren, ongeveer in 1/3 van de patiënten, zijn bijvoorbeeld:

  • Aantasting van de keelholte
  • Nasale obstructie
  • Ademhalingsonderdrukkende medicijnen

 

Anamnese
Veel symptomen kunnen opspelen:

  • Heftig snurken (95%)
  • Vermoeid gedurende de dag (90%)
  • 'Niet lekker geslapen' (40%)
  • Rusteloos slapen (40%)
  • Ochtendhoofdpijn (30%)
  • Nachtelijk verstikkingsgevoel (30%)
  • Verminderd libido (20%)
  • Ochtendkater (5%)
  • Gezwollen enkels (5%)

Ondersteund door pulsoximetrie gedurende de nacht thuis. Als dit niet lukt, is intramurale beoordeling met oximetrie en video-opname aangewezen. Bevestig de diagnose als er meer dan 10-15 apneu's of hypopneu's zijn in een uur slaap. Tevens kan een Epworth sleepiness scale gebruikt worden om de slaperigheid te beoordelen.

Figuur 1: OSAS. Er is een vermindering in druk tijdens inademing terwijl lucht door de neusschelpen wordt gezogen. Bij patiënten met obstructieve slaapapneu is dit voldoende om de keelholte in te klappen, waardoor de inspiratie wordt belemmerd.

Bron: Clark M, Kumar P. Kumar & Clark clinical medicine. Edinburgh: Elsevier Saunders; 2016.


Behandeling
De behandeling bestaat uit correctie van behandelbare factoren (afvallen en vermijd alcohol/roken) met, indien nodig, nasale continue positieve luchtwegdruk (CPAP) geleverd door een neusmasker tijdens de slaap. Dergelijke systemen verhogen de druk in de keelholte met ongeveer 1 kPa, waardoor de wanden uit elkaar blijven. Nasale CPAP verbetert de symptomen, kwaliteit van leven, alertheid overdag en overleving. Modafinil (een CZS-stimulerend middel) is een nuttig alternatief op korte termijn.

 

Prognose
De prognose bij OSAS is goed, mits behandeld. Wanneer behandeling wordt uitgesteld of niet wordt gedaan, kan dit leiden tot levensgevaarlijke situaties. Denk hierbij aan vermoeidheid en in slaap vallen tijdens het autorijden. Mogelijke complicaties waar rekening mee gehouden dient te worden zijn pulmonale hypertensie, respiratoir falen type II en mogelijk hypertensie.

 

Bronnenlijst

  1. Clark M, Kumar P. Kumar & Clark clinical medicine. Edinburgh: Elsevier Saunders; 2016.