Verruca

Verruca, in de volksmond bekend als de wratten (figuur 1), zijn bloemkoolachtige huiduitstulpingen (tumoren) die veroorzaakt worden door virussen, meestal het humane papillomavirus (HPV). Het is besmettelijk door aanraking van de huid of het rondlopen op blotevoeten, waardoor besmette huidschilfers verspreidt worden. De wratten worden vernoemd naar plaats en vorm:

  • Verruca vulgaris: ronde, scherp begrensde, bloemkoolachtige uitstulping die vaak op de handen, voeten, elleboegen en knieën zit.
  • Verruca plantaris: voetwrat herkenbaar aan sterk verhoornde plekken
  • Verruca plana: vlak, huidskleurig of lichtbruin vlak bultje die vaak in de het gezicht, de benen of de armen voorkomt in grote hoeveelheden. 
  • Verruca seborrhoica: zijn wratten die ontstaan door ouderdom. Deze zijn eigenlijk nooit het gevolg van een virus infectie, maar is er vaak een erfelijke factor.
  • Verruca filiformis: langwerpige uitstulping van de huid in het gezicht 
  • Molluscum contagiosum: ook bekend als waterwrat, luchtpukkel of bolhoedwrat. Dit zijn halfbolvormige, witte of huidskleurige bultjes die in het midden een inzinking hebben. Deze inzinking wordt ook wel delle genoemd. Deze soort komt vooral bij kinderen of jongvolwassen voor. 
  • Condulomata acuminatum: beter bekend als genitale wrat, bloemkoolachtige bultje die van huidskleur tot bruin kan zijn. 

Het HPV virus is het meest bekend van baarmoederhalskanker, maar ook wratten worden veroorzaakt door het HPV virus. Hierbij kan grofweg een onderscheid worden gemaakt in non-genitale wratten en genitale wratten.

  • Type 1: wordt geassocieerd met voetwratten bij kinderen jonger dan 12 jaar. 
  • Type 2: wordt geassocieerd met handwratten.
  • Type 27 en 57: worden geassocieerd met veel voorkomende (voet)wratten bij volwassenen van 21 en ouder. 
  • Type 6 en 11: worden geassocieerd met genitale wratten.

Figuur 1: wratten op verschillende plekken.

Bron: Dekkers, J., 2021. Verruca vulgaris (gewone wrat, handwratten). [online] Huidziekten.nl. Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaVulgaris.htm> [Accessed 27 March 2021].

Bron: Nijoo, M., 2021. Ouderdomswratten / Verruca seborrhoica - Huidarts.com. [online] Huidarts.com. Available at: <https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/ouderdomswratten-verruca-seborrhoica/> [Accessed 27 March 2021].


Anamnese en lichamelijk onderzoek
Bij de anamnese is het belangrijk om te letten op de tijdsbeloop. Wratten ontstaan vaak uit eerst geelachtige vlekken of verhevenheden. Later kleuren deze bruin.
Het is ook van belang om de pijn uit te vragen. Een wrat doet in principe geen pijn en is het alleen kosmetisch 'pijnlijk' voor patiënten. Dit komt omdat het vaak op het gezicht zit of op de bovenlichaam.
Een wrat ziet er vaak erg typerend uit.

 

Aanvullend onderzoek
Er kan voor gekozen worden de cellen die van de wrat komen te onderzoeken op het HPV virus. Dit kan door middel van een huidbiopt. Het wordt aangeraden om dit te doen wanneer er heel veel ouderdomswratten ontstaan in korte tijd, om het L
eser-Trélat syndroom uit te sluiten. Een verstandige tip is om de 'meest lelijke' te biopten.

 

Behandeling
Vaak geneest een wrat spontaan (65% binnen 2 jaar), dit kan echter wel een lange tijd duren en is op de voet/handen en nagels ook lastig. Daarom wordt er vaak gekozen om geen behandeling te starten als er geen klachten zijn. Mocht iemand wel klachten hebben dan is de behandeling gericht op het vernietigen van het weefsel waar de virusdeeltjes inzitten. Dit kan door het gebruik van aanstipvloeistof/zalf. Dit gebeurt dan met een vloeistof of zalf waarin saliczylzuur of cignoline zit. Deze stoffen kunnen goed bij de virussen komen, waardoor de behandeling vaak effectief is.  Een uitzondering hierop is conylomata accuminata deze worden aangestipt met podophulline-vloeistof.  Een andere optie is vloeibare stikstof gebruiken. Dit wordt vooral vaak gedaan bij verrucae vulgaris en verrucae plantares. Het weefsel beschadigd door het bevriezen en de bevroren cellen sterven af.  Als laatste optie is er wegbranden of uitlepelen, dit kan als de andere behandelingen niet werken. Echter is het wel zo dat het niet altijd een aanrader is vanwege de plek zoals bijvoorbeeld de voet, dit is een pijnlijke plek die langzaam geneest. Wat er gekozen wordt als behandeling is afhankelijk van de locatie waar de wrat zit en of er al iets geprobeerd is. 

 

Prognose 
De meeste wratten verdwijnen van zelf, dit kan echter langer dan een jaar duren. Als wratten terug komen, dan is dat vaak op een andere plek dan waar het eerst zat.
Er zijn echter wat preventieve maatregelen die iemand kan nemen om de kans op wratten te verkleinen. Hierbij kan gedacht worden aan veilige seks en aan niet op blote voeten lopen in gemeenschappelijke ruimtes zoals een gymzaal. In Nederland heeft 33% van de schoolkinderen wratten. 

 

Bronnenlijst

  1. Kenniscentrum dermatologie, Verrucae https://dermatologie.slingeland.nl/kenniscentrum/Ziekten-aandoeningen/Infecties/Wratten/1054/1072/1188

  2. Nederlandse vereniging voor dermatologie en venereologie, wratten-verruca, https://nvdv.nl/patienten/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/wratten

  3. James, William D., MD; Elston, Dirk M., MD;… Show all. Published January 1, 2020. © 2020. https://www-clinicalkey-com.ezproxy.ub.unimaas.nl/#!/search/verruca?scrollTo=%23result-1