Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Chirurgie » Vaatchirurgie » Amputatie

Amputatie

Amputatie is het afzetten van een lichaamsdeel. Dit gaat operatief en het gaat bijvoorbeeld om een vinger, een hand, een arm, een teen, een voet of een been. Jaarlijks vinden er ongeveer 20/100.000 personen, waar 60% man is. Er komen jaarlijks ongeveer 3200 nieuwe patiënten bij. Een grote meerderheid heeft een amputatie van de onderste ledematen, waar de bovenste ledematen veel minder vaak worden geamputeerd. De grootste veroorzaker zijn vasculaire aandoeningen.

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek
De oorzaak van een amputatie kan verschillend zijn. Het kan te maken hebben met beschadigde zenuwen, beschadigd weefsels (tot aan afgestorven weefsel), vaatschade of een kanker of tumor. Algemeen worden de volgende indicaties aangenomen:

  • Een zeer ernstige infectie die mogelijk levensbedreigend is
  • Een uitbreiendevan necrose
  • Vaatlijden die onbehandelbare pijn veroorzaakt.

 

Behandeling
Het bepalen van het amputatieniveau wordt gedaan op een plaats waar een prothese het best aangebracht kan worden (als dit nodig is), het ligt dus niet altijd aan de hoeveelheid weefselschade. Het niveau is altijd door gezond weefsel, anders is er de kans op wond afbraak en mogelijk ulceratie. Hierdoor kan in de toekomst een grote amputatie moeten plaatsvinden. Door het passen van de prothese, is er voorkeur voor onder of boven een gewricht, zoals mid-tibia (onder de knie) en laag femoraal (boven de knie) amputaties (figuur 1). Hierdoor is het makkelijker om een prothese te maken en zelf het gewricht te gebruiken dan wel een gewricht mechanisch na te bootsen.

Figuur 1: niveaus om te amputeren in het been.

Bron: Quick, C., Biers, S. and Arulampalam, T., n.d. Essential surgery.

 

Na dat de het ledemaat operatief is verwijderd vinden er een aantal behandeling plaats zodat de patiënt optimaal kan wennen aan de prothese. Zoals:

  • Stompverband, dit betekent dat na de operatie de amputatiestomp stevig met een stompverband wordt verbonden zodat de stomp de juiste vorm krijgt voor een mogelijke prothese. Dit kan zorgen voor stomppijn.
  • Revalidatie, dit is gericht op het herstel van de wond en revalidatie van de patiënt. De patiënt krijgt van de fysiotherapeut oefentherapie. Als dit niet genoeg is kan er na ontslag dit worden voorgezet in een revalidatiecentrum of verzorgingstehuis
  • Fantoompijn en of fantoomsensatie, dit wordt omschreven als een pijnlijk en/of vreemd gevoel bij de patiënt waarbij is geamputeerd. Het komt bij 70-85% voor. Dit kan worden verholpen met injecties of medicatie.

 

Bronnenlijst

  1. Amputatie [Internet]. Roessingh. 2021 [cited 18 April 2021]. Available from: https://www.roessingh.nl/uw-diagnose/amputatie

  2. Amputatie van een ledemaat – Máxima MC [Internet]. Chirurgie. 2021 [cited 18 April 2021]. Available from: https://www.mmc.nl/chirurgie/aandoeningen-en-behandelingen/amputatie-van-een-ledemaat/

  3. Pure.rug.nl. 2021. Oratie Dr. J.H.B. Geertzen. [online] Available at: <https://pure.rug.nl/ws/portalfiles/portal/3021567/index.html> [Accessed 21 April 2021].