Ziekte van Dupuytren

De ziekte van Dupuytren (figuur 1), ofwel fasciitis fascialis palmaris, is een fibromatose van de fascia palmaris. Er ontstaan vaste onderhuidse noduli in de handpalm en ventrale zijde van de vingers, welke zich tot strengen kunnen ontwikkelen. Het begint meestal in dig IV en V, waarbij de vingers langzaam in een permanente flexiestand terecht komen. De aandoening komt vooral voor bij mannen van Noordwest Europese afkomst rond 50-jarige leeftijd.  De exacte prevalentie is onbekend. De ziekte van Dupuytren kan ontstaan na trauma of als complicatie na een ingreep. Roken, overmatig alcoholgebruik, diabetes mellitus en epilepsie vergroten Er is een associatie met de ziekte van Peyronie (verkromming penis) en Lederhose (M. Dupuytren aan de voet).

Figuur 1: ziekte van Dupuytren.

Bron: Dupuytren [Internet]. Umcg.nl. [cited 2021 Jan 3]. Available from: https://www.umcg.nl/  

Anamnese
Vraag naar trauma/voorafgaan letsel of operaties van de handen en vingers. Het is belangrijk om de functionele belemmeringen in te schatten. Vraag hiervoor ook naar beroep/hobby’s. Het is tevens belangrijk te vragen naar het voorkomen van de aandoening in de familie, aangezien de ziekte een genetische oorsprong heeft. Ten slotte is het van belang te informeren naar pijn in de hand of vinger en de tijd waarin een flexiecontractuur is ontstaan. 

 

Lichamelijk onderzoek

  • Inspectie van de volaire/palmaire zijde van de vingers en de handpalm waarbij gelet wordt op de stand, met name straal IV en V en op het voorkomen van noduli. 
  • Bepalen van het bestaan van een contractuur en in welke mate (MCP/PIP gewricht).
  • Hueston-table-top test; positief als een patiënt zijn/haar hand niet meer vlak op de tafel kan leggen. 

Indeling in graderingsysteem volgens Tubiana & Michon wordt gedaan op basis van flexiecontractuur: 

  • Stadium 0: geen lesie
  • Stadium N: palmaire of digitale nodus zonder flexie contractuur
  • Stadium 1: totale flexie contractuur tussen 0 en 45 graden
  • Stadium 2: totale flexie contractuur tussen 46 en 90 graden
  • Stadium 3: totale flexie contractuur tussen 91 en 135 graden
  • Stadium 4: totale flexie contractuur groter dan 135 graden

Differentiaal diagnostisch kan worden gedacht aan een posttraumatische contractuur. Dupuytren’s kan worden verward met de trigger finger, betreft echter een compleet andere oorzaak en aanpak.

 

Aanvullend onderzoek
Niet bijdragend. 

 

Behandeling
Huisartsen verwijzen voor (plastische)chirurgie bij een flexie contractuur van 45 graden of meer in het MCP gewricht en 30 graden of meer in het PIP-gewricht. 

Conservatieve behandeling
Collagenase (Xiapex) kan worden geïnjecteerd in de streng waardoor het fibrotische weefsel kan worden afgebroken en de streng zachter wordt. Het kan schade toebrengen aan omliggende structuren zoals pezen en huid en dient daartoe enkel door handchirurgen toe te worden gediend. Tevens zijn de injectie erg kostbaar (2000 euro per behandeling). 
Radiotherapie kan in bepaalde gevallen worden toegepast. Niveau C bewijskracht laat zien dat RTX invloed heeft op de progressie van vroege vormen van de ziekte. 

De chirurgische behandeling

  • Chirurgische correctie is de eerste keus behandeling bij flexiecontracturen van 30 graden welke bestaat uit het verwijderen of doornemen van de fibrotische strengen die het contractuur veroorzaken. Dit wordt gedaan door middel van een selectieve fasciëctomie, dermatofasciëctomie (huid én fascie worden verwijderd) of een naaldfasciotomie (percutane onderbreking in de streng).  
  • Post-operatief worden patiënten verwezen voor handtherapie. De behandeling bestaat uit het aanbrengen van een statische spalk aanlegt (zonder bewegende onderdelen) om optimale functionele stand te bewerkstelligen of immobiliseren. 
  • Arthrodese kan worden overwogen bij een contractuur van tenminste 70 graden van het PIP gewricht. 
  • Amputatie wordt overwogen als er recidieven optreden met pijnlijke, trofische of asensibele vinger(s). 

Risico’s en operatieve complicaties 

  • Beschadiging van digitale neuro-vascularisatie 
  • Wondgenezingsproblematiek: necrose, infectie, hematoomvorming 
  • PIP hyperextensie, stijve volledig rechte vinger zonder flexie 
  • Regionaal pijnsyndroom type 1 

 

Prognose 
Er bestaat voor de ziekte geen genezing maar chirurgie kan de functionaliteit aanzienlijk verbeteren. Het percentage recidieven na chirurgische correctie (op andere locaties) is hoog en varieert aanzienlijk in de literatuur.


Bronnenlijst

  1. Richtlijnendatabase.nl. 2020. Zoeken - Richtlijnendatabase. [online] Available at: <https://richtlijnendatabase.nl/?query=plastische+chirurgie&page=4&specialism=7> [Accessed 17 December 2020].