Tendovaginitis (Morbus de Quervain)

Morbus de Quervain is een irritatie van de pezen van de musculus abductor pollicis longus (APL) en/of m. extensor pollicis breves (EPB). Patiënten ervaren pijn aan de radiale zijde van de pols met beperkte functie van de duim. De gezamenlijke peesschede van de m. extensor pollicis breves en m. abductor pollicis longus aan de radiale zijde van de pols raakt bij veelvuldig gebruik geïrriteerd waarbij een vernauwing kan optreden. De aandoening wordt vaak toegeschreven aan overbelasting of herhaaldelijke bewegingen, er is echter geen exacte oorzaak bekend. De ziekte van Quervain komt vaker vrouwen voor dan bij mannen en dan met name in de leeftijd van 35-55 jaar en tijdens zwangerschap en lactatie. De aandoening kan samen gaan met artrose van de duimbasis (CMC-1). 

 

Anamnese
Vraag naar de lokalisatie van de pijnklacht en of deze op te wekken is met bepaalde bewegingen. Ga na of er sprake is van uitstralende pijn naar proximaal of distaal en wat de ernst is van de ervaren pijn. Vraag bijvoorbeeld naar nachtelijke pijn. Vraag ook altijd naar eventuele traumata en eerdere pols/hand klachten. Inventariseer wat het beroep is van een patiënt en eventuele hobby’s. Dit zijn, net als het uitvragen van de dominante hand, belangrijke basisvragen bij de anamnese van hand/pols klachten. Het roken zorgt voor bemoeilijkte wondgenezing, en dient daartoe op de poli chirurgie als standaardvraag te worden uitgevraagd. 

 

Lichamelijk onderzoek
Inspecteer het pijnlijke gebied en let op tekenen van inflammatie zoals roodheid en zwelling. Ga na of er drukpijn is aan de radiale zijde van de pols en ter hoogte van de pezen. Meestal bevindt het punctum maximum zich ter hoogte van de processus styloideus radii. 
De test van Finkelstein (figuur 1) kan gebruikt worden om de pijn op te wekken en is bij gezonde patiënten pijnloos. Hierbij maakt de patiënt een vuist met de duim hierin gevouwen, zo ver mogelijk naar de pinkbasis toe. Vervolgens wordt de vuist naar ulnair gedevieerd. De vuist wordt hierbij in extensie gehouden. Strekken van de duim tegen weerstand kan ook worden gebruikt om de specifieke pijn op de wekken.

Figuur 1: test van Finkelstein. 

Bron: Adapted  from the American Society for Surgery of the Hand: Brochure: de Quervain's Stenosing Tenosynovitis. Engelwood, CO, 1995.


Aanvullend onderzoek
Niet bijdragend

 

Behandeling
Eerste keus behandeling bestaat uit rust eventueel gecombineerd met een NSAID. Corticosteroïd injecties in de peesschede zijn geïndiceerd bij aanhoudende klachten.  Er is gelimiteerd bewijs van een kleine RCT dat corticosteroïd injecties effectiever zijn in het verminderen van de pijn dan conservatieve behandeling. Chirurgische behandeling is geschikt als voorgaande behandelingen onvoldoende resultaat geven. De behandeling betreft dan een release van de peesschede (eerste compartiment van de extensor retinaculum (dorsale carpale tunnel) onder lokale anesthesie. 

 

Prognose 
Chirurgisch openen van de peesschede geeft een herstelpercentage van 91% 

 

Bronnenlijst

  1. Martin A., Awan H.M. (2017) De Quervain’s Syndrome. In: Eltorai A., Eberson C., Daniels A. (eds) Orthopedic Surgery Clerkship. Springer, Cham. https://doi-org.vu-nl.idm.oclc.org/10.1007/978-3-319-52567-9_35

  2. Www-uptodate-com.vu-nl.idm.oclc.org. 2020. Surfconext. [online] Available at: <https://www-uptodate-com.vu-nl.idm.oclc.org/contents/de-quervain-tendinopathy?search=quervain&source=search_result&selectedTitle=1~26&usage_type=default&display_rank=1> [Accessed 17 December 2020].