Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Mucocèle

Bij een mucocèle is er sprake van verstopping van een speekselkliertje, door trauma of ontsteking, meestal op de onderlip en soms in de wang. Door de verstopping hoopt het slijm zich op en wordt een cyste gevormd. Er is bijna altijd sprake van een pseudocyste, dus zonder bekleding met een epitheellaag. Als er wel sprake is van een epitheellaag noemen we het een mucus retention cyst. Een mucocèle van de mondbodem heet ook wel een ranula. Deze kan soms uitbreiden tot in de hals en daar een cervicale ranula vormen.
Een mucocèle kan bijvoorbeeld ontstaan door bijten op de lip of wang. De prevalentie is 0.02% bij volwassenen en 0.04% bij kinderen. Bij kinderen is er mogelijk een onderschatting als gevolg van onderdiagnose.

Figuur 1: een slijmcyste in de onderlip.

Bron: Doran, J., 2021. Salivary Mucocoeles, salivary mucoceles, mucus retention cysts. [online] Exodontia.info. Available at: http://www.exodontia.info/Oral_Mucocoeles.html

Anamnese 
De diagnose wordt vooral op het lichamelijk onderzoek gesteld. Er kan in de anamnese gevraagd worden naar:

    • Voorgeschiedenis van trauma aan lip en wang
      • Bijten
      • Ontstekingen
      • Andere beschadigingen
      • Velletjes lostrekken (vooral van de lip)
    • Ontstaan in 3 tot 6 weken 

Differentiaal diagnose

  • Hemangioom 
  • Dermoïd cyste
  • Lymfangioom
  • Lipoom
  • Bulleuze lichen planus
  • Herpes simplex labialis
  • Speekselkliertumor

 

Lichamelijk onderzoek 
Bij lichamelijk onderzoek wordt een enkele zwelling van millimeters tot 1,5cm groot gezien op de lip of in de wang. 75% zit op de onderlip. De zwelling is transparant doorschemerend, week, bolvormig en pijnloos. Op de mondbodem kan de zwelling eventueel blauwig doorschemeren.  

 

Aanvullend onderzoek 
Aanvullend onderzoek is niet nodig voor het stellen van de diagnose. Eventueel kan als combinatie van diagnostiek en behandeling de zwelling gedraineerd worden, er komt dan een muceuze, visceuze, gelige inhoud vrij. Dit bevestigt dan gelijk de diagnose. 
Mocht er toch weefsel afgenomen worden dan kan een goed goed afgegrensde cyste, zonder epitheliale bekleding, gevuld met mucine gezien worden. De cyste heeft een wand van granulatieweefsel, gekenmerkt door fibroblasten, vaatproliferatie, en een ontstekingsinfiltraat met macrofagen. 
Alleen bij een cervicale ranula moet een CT of MRI scan gemaakt worden om onderscheid te maken met andere cysteuze massa’s. Bij een cervicale ranula kan dan het ‘tail-sign’ gezien worden: een uitloper van de cyste naar de sublinguale ruimte. 

 

Behandeling
De eerste keuze behandeling bestaat uit excisie van de mucocèle, waarbij ook onderliggende speekselklieren worden meegenomen. Eventueel kan de mucocèle ook eerst geopend worden om de diagnose duidelijk te maken en tegelijk de zwelling te ontlasten, maar de kans op recidieven is dan groter. Kleinere cysten kunnen soms met elektrocoagulatie worden behandeld. Als er sprake is van een ranula moet een excisie van de glandula sublingualis uitgevoerd worden, gevolgd door orale drainage. 

 

Prognose
Een mucocèle kan spontaan ruptureren en daarmee verdwijnen. Ook kan een mucocèle chronisch recidiveren. 

 

Bronnenlijst

  1. Bernhoven. Slijmcyste (mucocele). [Internet]. Available from: https://www.bernhoven.nl/patienten/specialismen-afdelingen/specialismen/mondziekten-kaak-aangezichtschirurgie/aandoeningen/slijmcyste-mucocele/. [Accessed 5th April 2021]. 

  2. Huidziekten.nl. Mucocèle en ranula (speekselklier cyste). [Internet]. Available from: https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/mucocele.htm [Accessed 5th April 2021].