Discusluxatie

In het kaakgewricht zit een kleine kraakbeenschijf die we ook wel de discus noemen. Bij een discusluxatie is deze discus relatief naar voren verplaatst, waardoor deze niet meer op zijn normale positie op het kaakkopje ligt (figuur 1). Meestal schuift de discus bij het openen van de mond weer terug, waarbij er een knappend gevoel en geluid optreedt. We noemen dit terugschuiven ook wel reductie. In sommige gevallen schuift de discus niet meer terug, dan is er sprake van permanente discusluxatie. Daarbij kan de mond nog maar beperkt geopend worden, ook wel ‘locking’ genoemd. Soms is dit nog weer op te heven door de kaak te ontspannen, zo niet dan is er sprake van een ‘closed lock’. 
De oorzaak van discusluxatie is onbekend, mogelijk spelen slappe gewrichtsbanden en overbelasting van de kaak door klemmen een rol. Het is bijna altijd onschuldig en geen symptoom van ziekte of aandoeningen van het kaakgewricht. 
Als de discusluxatie lang aanhoudt, dus bij permanente discusluxatie, kunnen fibreuze adhesies ontstaan waardoor de kaak permanent slechter kan openen. Ook kan het gebrek aan beweging leiden tot een slechtere voeding van het kraakbeen, waardoor dit gaat degenereren. 

Figuur 1: discusluxatie.

Bron: Lin, M., 2021. Trick of the Trade: Temperomandibular (TMJ) dislocation. [online] ALiEM. Available at: <https://www.aliem.com/trick-of-trade-temperomandibular-tmj-dislocation/> [Accessed 6 April 2021].

 

Anamnese 
Belangrijke symptomen om uit te vragen zijn:

  • Pijnlijke of vermoeide spieren van de kaak
  • Knappen of kraken bij maximaal openen van de mond en bijna sluiten van de mond
  • Beperkte kaakbeweging
  • Pijn ter hoogte van het gewricht (voor het oor)

 

Lichamelijk onderzoek 
Reducerende discusluxatie:

  • Knappend geluid bij openen van de kaak en (vaak minder luid) bij sluiten van de kaak

Permanente discusluxatie:

  • Beperkte mogelijkheid tot openen van de mond. 

 

Aanvullend onderzoek 
Aanvullend onderzoek is niet geïndiceerd. Bij beeldvorming zouden, vooral bij permanente discusluxatie, eventueel degeneratieve veranderingen zichtbaar kunnen zijn.  

 

Behandeling
Behandeling is vooral gebaseerd op uitleg en geruststelling, en eventuele niet invasieve technieken. Bij overbelasting van de kaak door aanbijten of klemmen kunnen eventueel relaxatietechnieken toegepast worden. Bij een closed lock wordt iemand doorverwezen naar de fysiotherapeut. Pas als dat niet werkt kan eventueel met minimaal invasieve chirurgie de discus teruggeplaatst worden. 

 

Prognose
Bij 75% van de patiënten met permanente discusluxatie treedt spontaan verbetering van het klinische beeld op, waarvan 40% tot symptoomvrij. Bij aantoonbare degeneratieve veranderingen is de prognose slechter. Reducerende discusluxatie kan ook jarenlang bestaan zonder progressie of manifeste degeneratieve veranderingen. Er is wel een aangetoond verhoogd risico op het ontwikkelen van osteoartritis, hoewel dit risico nog steeds laag is.  

 

Bronnenlijst

  1. B Stegenga, H Schouten. Pijn en bewegingsstoornissen van de mandibula met een focus op het kaakgewricht. Ned Tijdschr tandheelkd. 2007; 114: 41-46. 

  2. Kaakchirurg.nu. Kaakgewrichtsklachten. [Internet]. Available from: https://www.kaakchirurg.nu/kaakchirurg/kaakgewricht/. [Accessed 4th April 2021]. 

  3. JR Huddleston Slater. Behandeling van knakkende kaakgewrichten. Standby. 2016; 30: 16-18.