Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Chirurgie » Abdominale chirurgie » Galblaascarcinoom

Galblaascarcinoom

Epidemiologie en etiologie
Galblaascarcinomen zijn de meest frequente maligne tumoren van de galwegen (figuur 1) en komen vaker bij vrouwen voor (1:2). Galstenen zijn een grote risicofactor voor het ontstaan van galwegcarcinomen, alsmede een porseleinen galblaas of galblaas poliepen >10mm. De meeste galblaascarcinomen zijn adenocarcinomen en minder vaak papillair carcinomen. Negentig procent van de carcinomen bevindt zich in de fundus of het corpus. In 1/3 van de patiënten wordt geopereerd onder verdenking van acute cholecystitis en 1/3 wordt opgenomen vanwege obstructieve klachten (icterus, malaise).

Figuur 1: de galblaas

Bron: En.wikipedia.org. 2021. Gallbladder - Wikipedia. [online] Available at: <https://en.wikipedia.org/wiki/Gallbladder> [Accessed 27 April 2021].

 

Anamnese
Vaak zijn galblaascarcinomen lang asymptomatisch en presenteren dan vaak met klachten passend bij acute cholecystitis of met een pijnloze icterus.

  • Koliekpijnen
  • Misselijkheid en/of braken
  • Gewichtsverlies
  • Anorexia
  • Palpabele massa
  • Verandering van ontlasting (stopverf) en urine (cola kleur)
  • Tekenen van icterus: jeuk, geelzucht
  • Samenhang met (vet) eten. 

Differentiaal diagnose
Differentiaal diagnostisch moet er worden gedacht aan:

  • Cholecystitis
  • Cholelithiasis
  • Galwegstrictuur
  • Cholangitis
  • Hepatocellulair carcinoom
  • Galblaaspoliep
  • Cholangiocarcinoom

 

Lichamelijk onderzoek
Het belangrijkste sign van een galblaascarcinoom is het teken van Courvoisier: een icterische patiënt met een vergrote, maar niet-pijnlijke galblaas. Verder is het belangrijk om lymfeklieren te onderzoeken, let met name op de klier van Virchow (links supraclaviculair).

  • Algemeen: huidskleur, sclerae, krabeffecten, tekenen van verhoogde portale druk (spider naevi)
  • Abdomen: ascites, lever en galblaas palpatie (hepatosplenomegalie)

 

Aanvullend onderzoek
Naast laboratorium onderzoek (o.a. tekenen van cholestase zoals afwijkend y-GT, billirubine, AF en afwijkende stollingsfactoren) is met name beeldvormend onderzoek belangrijk. Het beeldvormend onderzoek wordt o.a. gebruikt om de TNM-classificatie te verkrijgen, welke belangrijk is voor de behandeling en prognose. Er wordt met beeldvorming een inschatting gemaakt of de tumor al dan niet chirugisch (volledig) resectabel is, door te kijken naar de locatie van de tumor en de lokale uitbreiding naar de galwegen, arteria hepatica, vena portae en ingroei in het leverparenchym.  

TNM-classificatie (figuur 2)
T-stadium

  • Echografie abdomen: verwijding van de galwegen en eventueel visualisatie van een massa/ niveau van de obstructie. Eventueel kan vasculaire betrokkenheid middels echo-doppler worden bekeken.  
  • Twee (laat arterieel en porto-veneuze fase)- of vier-fasen MDCT-scan: om lokale uitbreiding te kunnen beoordelen (ingroei in a. hepatica en v. portae) door middel van 3D reconstructies. De mate van ductale uitbreiding is iets minder goed vast te stellen. 
  • Invasieve technieken zoals MRCP (MR cholangio-pancreaticografie) of een ERCP (endoscopische retrograde cholangio-pancreaticografie: meer informatie over ductale anatomische uitbreiding en locatie van de tumor. Het beste wordt dit bepaald met een 3D-CE/MRCP. 
  • PET-CT heeft geen indicatie bij galblaascarcinomen. 
  • Eventueel kan een stent in de galwegen worden geplaats om obstructie klachten te verminderen, dit dient te gebeuren nadat CT/MRI zijn gedaan en worden alleen geplaatst indien resectie (chirurgie) geen optie meer is. 

N-Stadium

  • CT abdomen/thorax met contrast: visualisatie van locoregionale lymfeklier metastasen
  • ERCP

M-stadium

  • Diagnostische laparoscopie om te beoordelen of er peritoneale metastasen en/of lokale tumoruitbreiding is. 
  • CT-abdomen/thorax met contrast


Figuur 2: de TNM-classificatie bij galblaascarcinoom.

Bron: Ntvg.nl. 2021. Diversiteit in klachten bij manifestatie van het galblaascarcinoom | Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. [online] Available at: <https://www.ntvg.nl/artikelen/diversiteit-klachten-bij-manifestatie-van-het-galblaascarcinoom/volledig> [Accessed 27 April 2021].


Behandeling
De primaire behandeling is chirurgisch, indien deze door middel van de TNM-classificatie resectabel is geacht. Voor stadium 0 en 1 tumoren en poliepen>10mm volstaat een cholecystectomie. Bij voorkeur vindt de operatie niet laparoscopisch plaats, in verband met mogelijke ‘tumour spill’. Voor stadium 2 tumoren moeten ook leversegmenten IVb en V en lymfekliersegmenten worden verwijderd. Indien de tumor toevallig wordt gevonden bij een cholecystectomie (bijvoorbeeld door cholelithiasis klachten), wordt bij een stadium I tumor de patiënt expectatief vervolgd en bij een stadium 2 tumor moet naderhand nog een resectie van de leverdelen en lymfeklieren plaatsvinden. Bij stadium 3 en 4 tumoren is een palliatieve ingreep aangewezen in verband met een slechte prognose. Resectie kan alleen plaatsvinden als een R0 resectie (radicale resectie) kan worden verricht. Bij galblaastumoren is er geen indicatie voor (neo-) adjuvante chemo- of radiotherapie. 

 

Prognose
In 35% van de patiënten worden lymfekliermetastasen gevonden en in 40% metastasen op afstand. De mediane overleving is 3-6 maanden na diagnosestelling, waarbij het papillair carcinoom een betere prognose heeft. 

 

Bronnenlijst

  1. Anne Dinaux, Jorn Meekel, Susanne van der Velde, H7.2 Galblaascarcinoom in Oncologische Chirurgie, Mobile Learning Initiative Heelkunde, pagina 84-87.

  2. Richtlijnendatabase.nl. 2021. [online] Available at: <https://richtlijnendatabase.nl/gerelateerde_documenten/f/1781/Galweg-%20en%20Galblaascarcinoom%20-%20Beeldvorming%20diagnosestelling.pdf> [Accessed 27 April 2021].

  3. Med-info.nl. 2021. [online] Available at: <http://www.med-info.nl/Richtlijnen/Oncologie/Gastroenterologische%20tumoren/Galblaascarcinoom.pdf> [Accessed 27 April 2021].

  4. Ntvg.nl. 2021. Diversiteit in klachten bij manifestatie van het galblaascarcinoom | Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. [online] Available at: <https://www.ntvg.nl/artikelen/diversiteit-klachten-bij-manifestatie-van-het-galblaascarcinoom/volledig> [Accessed 27 April 2021].