Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Allergologie en immunologie » Seborroïsch eczeem

Seborroïsch eczeem

Dit is een eczeemvariant die aanwezig is op plekken met hoge talgproductie (figuur 1), zoals het behaarde hoofd, wenkbrauwen, oogranden, nasolabiale plooi, baard, retro-auriculair, oorschelp en gehoorgang, pré-sternaal en interscapulair. Het is een aandoening dat geassocieerd is met Malassezia, immunologische afwijkingen en activering van het complement systeem.

Figuur 1: seborroïsch eczeem.

Bron: Huidziekten.nl. 2020. Zakboek Dermatologie - Alfabetische Indeling. [online] Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/alfabet/alfabetframe.htm> [Accessed 30 December 2020].


Epidemiologie
Veel in de popuplatie: 3-5% lijdt eraan. Het komt vaker voor bij mannen. Er is een piek in de pubertijd en tevens rond de leeftijd van 40 jaar. 

Pathogenese
Reactie van huid op gist die bij iedereen op de huid aanwezig is: Malassezia furfur.  Deze gist komt normaal voor op de huid. Bij sommige personen veroorzaakt dit een ontstekingsreactie. Mogelijk via complementactivatie. Een andere theorie is dat een lipase in de gist (de gist leeft van lipiden op de huid) vrije vetzuren genereert met een inflammatoire werking. Het is niet zo dat de gist in grotere aantallen voorkomt op de huid van seborroïsch eczeem patiënten.  Oorzaak is dus niet een verhoogde talgproductie.

Soorten

  1. Eczema seborrhoicum infantum (kindervariant)
  2. Eczema seborrhoicum adultorum (volwassen variant)

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek

Symptomen zijn veelal recidiverend van aard. Klachten zijn gerelateerd aan jeuk en brandende plekken. De actieve fases zijn heftiger in de winter en het vroege voorjaar, waarbij remissies vaak voorkomen in de zomer.
Symptomen kindervariant

  • Eczeem start in 6e-8e week na geboorte en verdwijnt na 3e-4e maand. 
  • Gelokaliseerd op behaarde hoofd ( bij uitgebreide vorm = seborrhoica capitis)  en lichaamsplooien,romp en extremiteiten
  • In plooien zijn squamae minder uitgesproken
  • Zelden gepaard met jeuk

Symptomen volwassen variant

  • Begint na puberteit en is chronisch, recidiverend
  • Laesies beginnen als perifolliculaire afwijkingen
  • Voorkeurslocaties op plekken met veel talg
    • Behaarde hoofd (roos)
    • Wenkbrauwen
    • Perinasaal
    • Retroauriculair
  • Laesies kunnen 'afbrokkelen' naar de nek

Differentiaaldiagnose

In het algemeen is het ook goed om te denken aan vitamine B-deficiëntie en zink deficiëntie.


Aanvullend onderzoek

De anamnese en het lichamelijk onderzoek is vaak sufficiënt. Ter uitsluiting van andere diagnoses, of geruststelling van patiënten kan er verder onderzoek worden uitgevoerd. Eventueel het aantonen, dan wel uitsluiten, van een Candida albicans infectie of tinea capitis middels een biopt en kweek. Ook vergelijken met kenmerken atopisch eczeem indien er sprake is van de kindervariant.

  • Suggesties voor atopisch eczeem
    • Lokalisatie huidafwijkingen op onderarmen en schenen
    • Plaques meer polymorf

 

Behandeling

De behandeling kan bestaan uit verschillende middelen en stappen:

  • Lokale corticosteroïden met een lage potentie, zoals hydrocortison, desonide en mometasonfuroaat.
  • Ketoconazolcrème voor huid
  • Ketoconazolgel voor hoofd
  • Antiroosshampoo bevat middelen die groei van de gist remmen: ketoconazol, teer en seleniumsulfide.
    • Head & shoulders: ervaren dermatologen spreken over goede ervaringen met dit merk.
  • Isotretinoïne

Bij onvoldoende reactie kan worden overgegaan op solutio carbonis detergens 5% crème.

 

Bronnenlijst

  1. Huidziekten.nl. 2020. Zakboek Dermatologie - Alfabetische Indeling. [online] Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/alfabet/alfabetframe.htm> [Accessed 30 December 2020].
  2. Sillevis Smitt, J., Everdingen, J., Horst, H., Starink, M., Wintzen, M. and Lambert, J., 2017. Dermatovenereologie Voor De Eerste Lijn. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.