Voor 23:59 besteld = binnen 24 uur verzonden*!

Home » Coschappen » Allergologie en immunologie » Hypostatisch eczeem

Hypostatisch eczeem

Hypostatisch eczeem wordt ook wel stasis dermatitis genoemd. Dit is eczeem dat bij chronische veneuze insufficiëntie ten gevolge van oedeem aan de onderbenen kan ontstaan (figuur 1). Het is altijd aan de onderbenen en er wordt gedacht dat het mogelijk een voorloper is van meer problematische aandoeningen, zoals veneuze beenulcera en lipodermatosclerose.

Figuur 1: hypostatisch eczeem.

Bron: Huidziekten.nl. 2020. Zakboek Dermatologie - Alfabetische Indeling. [online] Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/alfabet/alfabetframe.htm> [Accessed 30 December 2020].


Epidemiologie

Patiënten met gevorderde chronische veneuze insufficiëntie. Hierom is het een eczeemvariant dat vooral bij ouderen voorkomt en vrij zeldzaam is in de jongere populatie. Patiënten zijn vaak ouder dan 50 jaar.

Pathogenese
Het wordt veroorzaakt door een verhoogde druk in het veneuze systeem waardoor je dilatatie van de capillairen krijgt en als gevolg hier van lekkage. Hierdoor ontstaan er deposities rond de capillairen zoals fibrine en afbraakproducten daarvan. Dit veroorzaakt een inflammatie.

 

Anamnese en lichamelijk onderzoek

  • In het begin: een gelokaliseerde rode macula of licht geïndureerde plaque, die nog niet schilfert. (=hypodermitis). Vaak is er dan ook al lipodermatosclerose en pitting oedeem.
  • In een latere fase gaat de plek schilferen. Vanaf nu wordt het hypostatisch eczeem genoemd. 
  • De laesie kan zich uitbreiden tot handpalmgroot of nog groter, maar zit altijd laag en in de regio waar de capillairen gestuwd zijn. 
  • In een nog latere fase kan ook hyperpigmentatie door ijzerdepositie ontstaan (hemosiderine pigment). Tevens ontstaat ook hyperkeratose en atrofie blanche, allen symptomen van veneuze insufficiëntie.
  • Been soms vorm van omgekeerde champagnefles.

Veelal is er sprake van jeuk, verkleuring, betrokkenheid van de enkel (vaker de mediale malleolus) en duidelijke oedeem. Het is belangrijk om uitlokkende factoren te vinden, zoals hartfalen of een hoge bloeddruk. Bij het lichamelijk onderzoek vindt men het volgende:

  • Oedeem
  • Spataderen
  • Hyperpigmentatie
  • Atrofische plekken (atrophie blanche)
  • Diffuse, roodbruine verkleuring die diepe dermale afzettingen van hemosiderine vertegenwoordigt (van afgebroken, geëxtravaseerde erytrocyten)

Differentiaal diagnose

 

Aanvullend onderzoek

Bloedonderzoek is niet standaard van toepassing. Een uitzondering is de patiënt met stasis dermatitis als gevolg van veneuze trombose. Dergelijke patiënten hebben een grondige hematologische profiel uitwerking nodig om onderliggende hypercoagulabiliteitstoestanden uit te sluiten.

Een echo-doppler onderzoek kan worden uitgevoerd om de vaten te beoordelen. Dit wordt veelal overwogen in jonge patiënten of in een vroeg stadium.


Behandeling

Toepassen van ompressietherapie (oedeem bestrijden) en lokaal behandelen met klasse 2-3 corticosteroïden. Verder kan behandeling van de vaten middels ligatie plaatsvinden. Het is een chronische aandoeningen waarbij complicaties kunnen ontstaan zoals cellulitis of niet-gezende ulcers en laesies.

 

Bronnenlijst

  1. Huidziekten.nl. 2020. Zakboek Dermatologie - Alfabetische Indeling. [online] Available at: <https://www.huidziekten.nl/zakboek/alfabet/alfabetframe.htm> [Accessed 30 December 2020].
  2. Sillevis Smitt, J., Everdingen, J., Horst, H., Starink, M., Wintzen, M. and Lambert, J., 2017. Dermatovenereologie Voor De Eerste Lijn. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.